รัฐบาลสวีเดน สั่งบล็อก ChatGPT และ Claude บนคอมฯ ราชการ ห่วงข้อมูลอ่อนไหวหลุด
สำนักงานรัฐบาลสวีเดน (Regeringskansliet) ตัดสินใจลงดาบ สั่งบล็อกการเข้าใช้งาน ChatGPT ของ OpenAI และ Claude ของ Anthropic ผ่านเว็บเบราว์เซอร์บนคอมพิวเตอร์ของเจ้าหน้าที่รัฐทุกคน มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันจันทร์ที่ 26 ตุลาคม 2569 ครอบคลุมเครื่องคอมพิวเตอร์ทั้งหมดในสำนักนายกรัฐมนตรี ทบวง กรม และกระทรวงต่าง ๆ เพื่อป้องกันความปลอดภัยของข้อมูลภาครัฐขั้นสูงสุด ขณะที่ประชาชนทั่วไปและภาคเอกชนยังใช้งานได้ตามปกติ
ชนวนเหตุของคำสั่งนี้สืบเนื่องมาจากการตรวจสอบการทำงานของเจ้าหน้าที่สำนักงานบริหารการขนส่งสวีเดนเมื่อช่วงต้นปี 2569 ซึ่งตรวจพบพฤติกรรมการป้อนข้อมูลราชการเข้าไปในแพลตฟอร์ม AI แบบเปิดอย่างไร้การควบคุม
ทางการจึงกังวลอย่างยิ่งว่า หากเจ้าหน้าที่พิมพ์ข้อมูลสำคัญหรือข้อมูลลับของชาติลงไป ระบบอาจดูดกลืนข้อความเหล่านั้นไปเก็บไว้ในเซิร์ฟเวอร์เพื่อใช้เทรนหรือฝึกฝนโมเดลรุ่นต่อไป จนนำไปสู่ปัญหาข้อมูลรั่วไหลในอนาคต
มิคาเอล เวตเตอร์ครันซ์ ผู้อำนวยการฝ่ายดิจิทัลของสำนักงานรัฐบาลสวีเดน ชี้แจงผ่านระบบอินทราเน็ตภายในองค์กร ชี้ให้เห็นว่าการใช้งาน AI โดยไม่มีข้อตกลงคุ้มครองข้อมูลอย่างเป็นทางการ ถือเป็นพฤติกรรมในกลุ่ม “Shadow IT” หรือการแอบนำเครื่องมือไอทีนอกระบบเข้ามาใช้งานโดยพลการ ซึ่งที่ผ่านมาพบกรณีการใช้งานลักษณะนี้ที่สุ่มเสี่ยงอยู่บ่อยครั้ง
หน่วยงานไม่ได้ปิดกั้นการใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน แต่ปรับเปลี่ยนวิธีควบคุมให้รัดกุม โดยแนะนำให้ข้าราชการเปลี่ยนไปใช้ Microsoft Copilot แทน เนื่องจากผ่านกระบวนการตรวจสอบมาตรฐานความปลอดภัย มีสัญญาผูกพันทางกฎหมายระหว่างบริษัทผู้ให้บริการกับรัฐบาลสวีเดนอย่างชัดเจน ทั้งยังปรับแต่งค่าความเป็นส่วนตัวได้ตามข้อกำหนด จุดตัดสำคัญจึงไม่ใช่เรื่องความฉลาดของตัวโมเดล หากแต่อยู่ที่สัญญาทางกฎหมายและอำนาจในการควบคุมข้อมูล
สำหรับเจ้าหน้าที่บางกลุ่มที่จำเป็นต้องพึ่งพาโมเดลของ OpenAI หรือ Anthropic ในการวิเคราะห์งานระดับสูง รัฐบาลยังเปิดช่องให้เข้าถึงได้แบบจำกัดสิทธิ์ ผ่านแพลตฟอร์มเฉพาะทางชื่อ Intric ซึ่งเป็นระบบผู้ช่วย AI ที่หน่วยงานรัฐพัฒนาและจัดซื้อเข้ามาควบคุมดูแลด้วยตัวเอง
ก่อนหน้านี้ หน่วยงานรัฐหลายแห่งในสวีเดน เช่น กรมสรรพากรและคณะกรรมการดูแลสถานบำบัดแห่งชาติ ต่างทยอยตัดสัญญาณ AI แบบเปิดไปแล้ว ขณะที่สำนักงานบังคับคดีกำลังอยู่ในขั้นตอนพิจารณาข้อห้ามนี้เช่นกัน ส่วนในระดับสากล รัฐสภายุโรปเคยสั่งปิดฟีเจอร์ AI บนอุปกรณ์ทำงานของสมาชิกรัฐสภาไปตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ เนื่องจากผู้ให้บริการไม่สามารถรับประกันความปลอดภัยของข้อมูลได้
การสั่งแบนครั้งล่าสุดนี้ ส่งผลให้ ChatGPT และ Claude กลายเป็นเครื่องมือ AI สองค่ายใหญ่รายล่าสุดที่ถูกขึ้นบัญชีดำในทำเนียบรัฐบาลสวีเดน ตามรอย DeepSeek ของจีนที่ถูกสั่งห้ามใช้งานไปก่อนหน้านี้ด้วยเหตุผลด้านความมั่นคง
อ้างอิงจาก : Euronews, Notebookcheck
- เกาหลีใต้แบน DeepSeek AI จีน หวั่นข้อมูลรั่วไหล ลามถึงเอกชน-บริษัทเทคฯ
- เกาหลีใต้ แฉยับ DeepSeek AI จีน แอบส่งข้อมูลผู้ใช้ ลั่น สั่งทำลายทิ้งแล้ว
- นายกออสเตรเลีย เผย AI เจาะฐานข้อมูลของเว็บรัฐบาล ผิดหวังกับการทำงาน OpenAI