สมาคมป้องกันการทารุณสัตว์ (TSPCA) ยื่นนายกรัฐมนตรี ร้อง 5 เรื่อง ปรับปรุงพัฒนากฎหมายป้องกันการทารุณสัตว์ฯ เพื่อสร้างดุลยภาพทางสังคมอย่างยั่งยืน
เมื่อวันที่ 4 พ.ย. 2569 ที่ศูนย์รับเรื่องราวร้องทุกข์ของรัฐบาล 1111 สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี กรุงเทพฯ สมาคมป้องกันการทารุณสัตว์แห่งประเทศไทย(TSPCA) ยื่นจดหมายเปิดผนึกถึงนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ขอความอนุเคราะห์พิจารณาศึกษาพัฒนาปรับปรุง พระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ.2557 เพื่อสร้างสมดุลในการปกป้องการทารุณกรรมสัตว์และสร้างความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีทางสังคมอย่างยั่งยืน
ดร.สาธิต ปรัชญาอริยะกุล เลขาธิการและผู้อำนวยการ สมาคมป้องกันการทารุณสัตว์แห่งประเทศไทย (TSPCA) และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ในคณะกรรมการป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ฯ ผู้แทนยื่นหนังสือครั้งนี้เปิดเผยว่า ตลอดระยะเวลา กว่า 11 ปี ของการบังคับใช้พ.ร.บ.ป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 พบว่าตัวบทรายมาตราตามพระราชบัญญัติฉบับนี้ ค่อนข้างครอบคลุมและปกป้องการทารุณกรรมและการพัฒนาสวัสดิภาพสัตว์ที่ดี แต่เนื่องจากสภาพบริบททางสังคมบางประการก็เปลี่ยนไป การเพิ่มเติมหรือขยายองค์ประกอบบางรายมาตรา จะเป็นการเพิ่มขีดความสามารถ ในการอำนวยความสะดวกและสร้างความยุติธรรม ให้เกิดดุลยภาพ สมดั่งเจตนารมณ์ของกฎหมายฉบับนี้มากยิ่งขึ้น
ดร.สาธิต กล่าวว่า ทั้งนี้ได้ยื่นเสนอใน 5 เรื่อง คือ 1.การเสนอเพิ่มเติมสัตว์ที่อาศัยในธรรมชาติให้คุ้มครองมากกว่า 5 ชนิด ประกอบด้วย กระรอกหลากสี นกเขาชวา ลูกผสมสัตว์ตระกูลเสือ หมูป่า อีเห็นข้างลายหรืออีเห็นธรรมดา ซึ่งปัจจุบันสัตว์ที่อาศัยอยู่ในธรรมชาติรวมทั้งสัตว์ป่าหลากหลายชนิด ได้รับการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพไม่เหมาะสม แต่ปัจจุบันหลายกรณียังไม่สามารถดำเนินการเอาผิดทางกฎหมายแก่ผู้กระทำได้
2.ความชัดเจนของความเป็นเจ้าของสัตว์ ในกรณีสัตว์ที่ไม่มีเจ้าของ ปัจจุบันจากการสำรวจของกรมปศุสัตว์ พบมีสุนัขจรเพิ่มขึ้นเกือบ 5 เท่า ในระยะเวลา 10 ปี และมีแนวโน้มจะมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่วนใหญ่ปัญหาสุนัขจรจัดเกิดจากหลายปัจจัย และถ้าทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องละเลยหรือขาดมาตรการแก้ไขปัญหาที่ดีและจริงจัง อาจจะนำมาสู่ปัญหาทางสังคมต่างๆ มากมาย เช่น การก่อเหตุเดือดร้อนรำคาญ จนนำมาสู่ความขัดแย้งของคนในชุมชนได้ รวมทั้งปัญหาการแพร่ระบาดของโรคต่างๆ เช่น พิษสุนัขบ้า
3.การจดทะเบียนสัตว์เลี้ยงบางชนิด เช่น สัตว์เลี้ยงควบคุมพิเศษหรือ สัตว์ดุร้าย จากกรณี เหตุการณ์สุนัขกัดเด็กมีเหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้นมากมาย ดังนั้น การต้องนำสัตว์เลี้ยงของตนบางชนิด จดทะเบียน เช่น สัตว์เลี้ยงควบคุมพิเศษ สัตว์ดุหรือสัตว์ร้ายหรือสัตว์อื่นๆ เพื่อการดูแลรับผิดชอบจากเจ้าของเป็นพิเศษ เป็นต้น
4.การเสนอเพิ่มเติมพนักงานเจ้าหน้าที่และผู้ช่วยพนักงานเจ้าหน้าที่ ปัจจุบันพนักงานเจ้าหน้าที่ ตามกฎหมายฉบับนี้ ซึ่งการบังคับใช้กฎหมายบางกรณีก็ยังขาดประสิทธิภาพ เช่น ไม่มีผู้ร้องทุกข์กล่าวโทษ ไม่มีการรวบรวมพยานหลักฐานที่เป็นนิติวิทยาศาสตร์ ทำให้กรณีการกระทำความผิดไม่สามารถดำเนินการเอาผิดกับผู้กระทำความผิดได้ เป็นต้น
5.การเสนอเพิ่มเติม การฆ่าสัตว์ในกรณีที่มีความจำเป็นเพื่อการป้องกันอันตรายแก่ชีวิตหรือร่างกายของมนุษย์หรือสัตว์อื่น หรือป้องกันความเสียหายที่เกิดแก่ทรัพย์สิน หากตีความโดยเคร่งครัด การป้องกันสัตว์ดุหรือร้ายที่จะเข้ามาทำร้าย จะมีสัดส่วนและวิถีทางเลือก เช่นไร และมีกรณีตัวอย่างหลายกรณีที่สุนัขไปกัดเด็กสาหัส แต่ก็ไม่มีใครกล้าตีสุนัขเพราะกลัวผิดกฎหมาย ดังนั้นเพื่อความชัดเจนและอุดช่องว่างของการตีความกฎหมาย เป็นต้น
สำหรับข้อเสนอในการปรับปรุงเพิ่มเติม 5 เรื่อง ดังกล่าวเป็นแค่สารตั้งต้น เพื่อพิจารณาปรับปรุงพัฒนาเพิ่มเติมหรือขยายองค์ประกอบของกฎหมายให้ครอบคลุมชัดเจนมากยิ่งขึ้น ซึ่งอาจจะมีเรื่องอื่นๆ เพิ่มเติมได้อีก เช่น อำนาจหน้าที่ในการดูแลสัตว์ของกลางหรือสัตว์ที่อายัดไว้ ควรจะเป็นอำนาจหน้าที่ของใคร หากปัจจุบันยังมีประเด็นปัญหาเรื่องการบริหารจัดการ และค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ เพื่อการแก้ไขปัญหาให้เกิดความชัดเจนตรงกับข้อเท็จจริง และสอดคล้องกับกฎหมายอื่นๆ เช่น พระราชบัญญัติโรคพิษสุนัขบ้าหรือ พ.ร.บ.การสาธารณสุข เป็นต้น และจะมีการศึกษากำหนดมาตรการทางสังคมอื่นๆ ควบคู่กับการบังคับใช้กฎหมายด้วย