สรุปที่มา ม็อบฝรั่งเศส ประท้วงเรื่องอะไร คนหลายแสนลุกทวงคุณภาพชีวิต
สรุปม็อบฝรั่งเศสลุกลาม ประท้วงเรื่องอะไร จากนักเรียนเรียกร้องครู สู่ม็อบค่าครองชีพทั่วประเทศ ชุมนุม 17 ต.ค. บานปลาย จับ 2,397 ราย มาครงแถลงด่วน
ภาพรถถูกเผา ร้านค้าถูกปล้น ตำรวจยิงแก๊สน้ำตา กลายเป็นข่าวใหญ่จากฝรั่งเศสในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา แต่ก่อนที่การชุมนุมจะบานปลาย ข้อเรียกร้องตั้งต้นกลับเป็นเรื่องใกล้ตัวของนักเรียน ตั้งแต่ห้องเรียนแออัด อาคารทรุดโทรม ไปจนถึงการไม่มีครูเข้าสอน
ความไม่พอใจเรื่องการศึกษาค่อยๆ เชื่อมเข้ากับความเดือดร้อนของคนทำงานที่แบกรับค่าครองชีพสูง กระทั่งวันที่ 17 ตุลาคม 2569 ผู้คนหลายแสนออกมาเดินขบวนทั่วประเทศ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นไปอย่างสงบ แต่เหตุทำลายทรัพย์สินและการปะทะในหลายเมืองทำให้รัฐบาลต้องเผชิญวิกฤตทั้งด้านความปลอดภัยและความเชื่อมั่นพร้อมกัน
โรงเรียนขาดครู จุดเริ่มต้นของความไม่พอใจ
การเคลื่อนไหวของนักเรียนเริ่มขยายตัวตั้งแต่เดือนกันยายน มีรายงานว่าพื้นที่ชานกรุงปารีสรวมถึงเมืองเกรเตย นักเรียนเรียกร้องให้รัฐบาลเพิ่มทรัพยากรด้านการศึกษา จ้างครูให้เพียงพอ และปรับปรุงอาคารเรียน
ปัญหาที่พวกเขาพูดถึงครอบคลุมทั้งครูขาดแล้วไม่มีคนสอนแทน ห้องเรียนที่มีนักเรียนมากเกินไป ตารางเรียนหนัก สภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะกับการเรียน นักเรียนมีความเครียดจาก Parcoursup ระบบกลางที่ใช้สมัครเข้าศึกษาต่อระดับอุดมศึกษาของฝรั่งเศส ซึ่งนักเรียนบางส่วนมองว่าเข้าใจยาก ทำให้อนาคตการเรียนไม่แน่นอน
นักเรียนใช้วิธีเดินขบวน ปิดกั้นทางเข้าโรงเรียนเพื่อกดดันให้ผู้มีอำนาจรับฟัง การเคลื่อนไหวขยายไปยังโรงเรียนหลายพื้นที่และลามถึงมหาวิทยาลัย ก่อนมีครูและบุคลากรภาครัฐเข้าร่วมในช่วงที่รัฐบาลกำลังเตรียมแผนงบประมาณและเผชิญแรงกดดันให้ลดรายจ่าย
ปัญหาโรงเรียนเชื่อมกับปัญหาปากท้อง
ระหว่างที่นักเรียนเรียกร้องการศึกษาที่มีคุณภาพ ประชาชนอีกหลายกลุ่มก็ไม่พอใจราคาสินค้า ค่าเชื้อเพลิง และบริการสาธารณะที่ถดถอย การประท้วงจึงมีผู้เข้าร่วมหลากหลายขึ้น ทั้งนักเรียน นักศึกษา คนทำงาน และสหภาพแรงงาน
เครือข่ายเสื้อกั๊กเหลือง ซึ่งเป็นที่รู้จักจากการประท้วงครั้งใหญ่ในปี 2561 กลับมาร่วมเคลื่อนไหวด้วย ข้อเรียกร้องบนท้องถนนจึงขยายจากเรื่องครูและโรงเรียน ไปถึงรายได้ บำนาญ และภาระค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน
คนที่เข้าร่วมไม่ได้มีข้อเรียกร้องเหมือนกันทั้งหมด บางคนต้องการให้ลูกมีครูสอนครบ บางคนต้องการค่าจ้างที่เพียงพอกับรายจ่าย ขณะที่บางคนต้องการให้รัฐรักษาคุณภาพบริการสาธารณะ การนัดชุมนุมใหญ่วันที่ 17 ตุลาคมจึงเป็นการรวมความไม่พอใจหลายเรื่องเข้าไว้ในวันเดียวกัน
รัฐบาลรับปากเพิ่มครู แต่ผู้ประท้วงยังรอคำตอบ
รัฐบาลพยายามลดแรงกดดันด้วยการประกาศมาตรการด้านการศึกษา โดยมีรายงานว่าจะจัดครูสอนแทนเพิ่มราว 3,000 คน ขณะที่เซบาสเตียง เลอกอร์นู นายกรัฐมนตรี รับปากว่าจะเสนอคำตอบที่เป็นรูปธรรม รวดเร็ว และมีงบประมาณรองรับภายในปลายเดือนตุลาคม
อย่างไรก็ตาม ตัวแทนนักเรียนยังเห็นว่าคำมั่นดังกล่าวไม่เพียงพอ และเดินหน้าเรียกร้องต่อ ขณะที่รัฐบาลเองยังเผชิญข้อจำกัดทางการคลัง เพราะประชาชนต้องการให้เพิ่มการลงทุนในบริการที่ทรุดโทรม แต่รัฐบาลถูกกดดันให้ควบคุมหนี้และการขาดดุลงบประมาณ ความขัดแย้งเรื่องจะใช้งบกับอะไรและมากเพียงใดจึงเป็นประเด็นสำคัญเบื้องหลังการประท้วงครั้งนี้
17 ตุลาคม วันที่การเดินขบวนบานปลาย
วันที่ 17 ตุลาคม มีการชุมนุมราว 110 ขบวนทั่วฝรั่งเศส โดยกระทรวงมหาดไทยประเมินผู้เข้าร่วม 550,000 คน ในจำนวนนี้อยู่ในกรุงปารีส 110,000 คน ส่วนฝ่ายผู้จัดระบุตัวเลข 800,000 คน โดยมีการเดินขบวนทั้งในปารีส ลียง มาร์แซย์ บอร์โดซ์ ลีล สตราสบูร์ก และอีกหลายเมือง
แม้ประชาชนจำนวนมากชุมนุมอย่างสงบ แต่บางพื้นที่มีกลุ่มคนขว้างปาสิ่งของ ปล้นร้านค้า เผารถ และโจมตีอาคารสาธารณะ ตำรวจใช้แก๊สน้ำตาและรถฉีดน้ำควบคุมสถานการณ์ เหตุที่สร้างความเสียหายหนักที่สุดคือไฟไหม้ศาลากลางเมืองลิโมจ์ ซึ่งถูกเผาจนหอระฆังอันเป็นสัญลักษณ์ของเมืองถล่มลงมาและอาคารใช้การไม่ได้ ขณะที่เมืองใหญ่อื่นก็เผชิญเหตุทำลายทรัพย์สินเช่นกัน
รัฐบาลกล่าวโทษกลุ่มซ้ายจัดและกลุ่มที่ฉวยโอกาสก่ออาชญากรรม ขณะที่รายงานภาคสนามพบว่าผู้ร่วมเหตุการณ์มีหลายกลุ่ม ทั้งผู้เดินขบวนตามข้อเรียกร้องและผู้ที่แยกออกไปเผชิญหน้ากับตำรวจหรือทำลายทรัพย์สิน โดยบทบาทของผู้ก่อเหตุแต่ละรายยังต้องผ่านการสอบสวน
ยอดจับกุมพุ่ง มาครงสั่งเดินหน้าเจรจา
วันที่ 18 ตุลาคม ยังมีการปะทะในปารีส โดยยอดสรุปเบื้องต้นที่สื่อฝรั่งเศสรายงานตรงกันในคืนวันอาทิตย์ อยู่ที่การจับกุม 2,397 ราย และเจ้าหน้าที่บาดเจ็บ 997 นาย ทั้งตำรวจ ตำรวจภูธร และนักดับเพลิง ในจำนวนนี้บาดเจ็บสาหัส 7 นาย
ขณะเดียวกันฝั่งผู้ชุมนุมก็มีผู้บาดเจ็บเช่นกัน โดยกรณีที่ถูกพูดถึงมากที่สุดคือผู้ชุมนุมเยาวชนรายหนึ่งในเมืองมูลูซซึ่งสูญเสียการมองเห็นของดวงตาข้างหนึ่ง จนหน่วยตรวจสอบภายในของตำรวจฝรั่งเศสหรือ IGPN ต้องเข้าสอบสวน กลายเป็นคำถามต่อวิธีควบคุมฝูงชนและการใช้อาวุธของเจ้าหน้าที่
ค่ำวันที่ 18 ตุลาคม เอ็มมานูเอล มาครง ประธานาธิบดีฝรั่งเศส แถลงต่อประชาชนจากทำเนียบเอลิเซ ประณามความรุนแรงที่เกิดขึ้น พร้อมรับปากให้ความโปร่งใสเกี่ยวกับการรักษาความสงบ และมอบหมายให้นายกรัฐมนตรีหารือกับพรรคการเมืองและสหภาพแรงงาน อย่างไรก็ดี ฝ่ายค้านวิจารณ์ว่าคำแถลงยังขาดคำตอบที่เป็นรูปธรรมต่อข้อเรียกร้องของผู้ประท้วง
ถึงเช้าวันที่ 19 ตุลาคมตามเวลาไทย การเคลื่อนไหวยังไม่ได้ข้อยุติ รัฐบาลต้องดำเนินคดีกับผู้ก่อความรุนแรงควบคู่กับการเจรจาเรื่องโรงเรียนและค่าครองชีพ ส่วนคำมั่นว่าจะเสนอแนวทางแก้ปัญหาภายในปลายเดือนตุลาคม ยังเป็นกำหนดเวลาที่ผู้ประท้วงรอคำตอบอยู่
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- ม็อบฝรั่งเศส เผาศาลากลางเมืองลิโมจ์ ฝรั่งเศส อายุ 140 ปี วอดทั้งหลัง
- ชาวฝรั่งเศสเหลือทน ประท้วงกลางปารีสนับแสน เหตุค่าครองชีพพุ่งสูง
- ประท้วงเนปาลเดือด จุดไฟเผาทำเนียบ ตายพุ่ง 22 ศพ ล่าสุดนายกลาออกแล้ว