นวัตกรวัยใส XCL ASB ดึงเทคโนโลยี Synthetic Biology อัปไซเคิลขยะพลาสติกสู่ ‘เมลานิน’ สอดรับโมเดลเศรษฐกิจ BCG
“ริโอ–นิโก้” พร้อมเพื่อนร่วมทีมรวม 11 คน จาก XCL American School of Bangkok (XCL ASB) พัฒนานวัตกรรมเปลี่ยนขยะ PET เป็น Melanin ต่อยอด Sunscreen รักษ์โลก มุ่งเวที iGEM 2026ณ กรุงปารีส
จากขยะขวดพลาสติกที่สร้างมลพิษ สู่สารตั้งต้นครีมกันแดดแห่งอนาคต…
เปิดมุมมองงานวิจัยโดย “ริโอ (Ryo)” กัปตันทีม และ “นิโก้ (Nico)” สมาชิกทีม Wet Lab สองตัวแทนนักเรียนผู้ถ่ายทอดเรื่องราวในครั้งนี้ จากทีม iGEM แห่ง XCL American School of Bangkok (XCL ASB) ซึ่งทำงานร่วมกับเพื่อนๆ ในทีม ได้แก่ Phone Myat Min Shein, Khant Nyan Htet, Varong Montriwat, Zin Mi Mi Zaw, Hayun Ko, Thu Ta Than Lwin, Yin Myat Hein, Htet Lun Wati Win และ Vichaya Hira รวมทั้งหมด 11 คน ผู้พัฒนานวัตกรรมด้านชีววิทยาประดิษฐ์ (Synthetic Biology) มุ่งเปลี่ยนขยะพลาสติก PET ให้กลายเป็น เมลานิน (Melanin) ซึ่งมีศักยภาพต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์กันแดดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม พร้อมเตรียมนำเสนอผลงานบนเวทีนวัตกรรมระดับโลก iGEM Grand Jamboree 2026 ระหว่างวันที่ 13–16 พฤศจิกายน 2569 ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส
เปลี่ยนขยะพลาสติกเป็นสารมูลค่าเพิ่มด้วยเทคโนโลยีชีวภาพ สอดรับโมเดล BCG
โครงการนี้เกิดจากความตระหนักถึงวิกฤตขยะพลาสติกและมลพิษทางสิ่งแวดล้อม ทีม iGEMของ XCL ASB จึงมุ่งศึกษาความเป็นไปได้ในการนำพลาสติก PET ซึ่งพบได้ทั่วไปในชีวิตประจำวัน มาใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับกระบวนการทางชีวภาพ แทนการรีไซเคิลแบบดั้งเดิม โดยอาศัยองค์ความรู้ด้าน Synthetic Biology ออกแบบระบบชีวภาพเพื่อเปลี่ยน PET ไปสู่สารตั้งต้นและกระบวนการผลิต Melanin
การวิจัยนี้ไม่เพียงแต่ตอกย้ำแนวคิดการเพิ่มมูลค่า (Upcycling) แต่ยังตอบโจทย์เทรนด์ความยั่งยืนระดับโลก และสอดคล้องกับโมเดลเศรษฐกิจ BCG (Bio-Circular-Green Economy) ของประเทศไทย โดยมุ่งหวังว่า Melanin ที่ได้ จะสามารถนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ครีมกันแดดที่ปลอดภัยต่อผิวและเป็นมิตรต่อแนวปะการัง (Reef-safe Sunscreen)
นอกจากนี้ ทีมยังศึกษาความเป็นไปได้ของการใช้สารประกอบขั้นกลาง (Intermediate Compounds) เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับอุตสาหกรรมอื่น ๆ อย่างครบวงจร
“พวกเราเห็นขวดพลาสติกถูกทิ้งทุกวัน จึงเกิดคำถามว่า นอกจากการนำไปหลอมใหม่แล้ว เราสามารถเปลี่ยนขยะเหล่านี้ให้กลายเป็นสิ่งที่มีมูลค่าสูงขึ้นและเป็นประโยชน์ต่อมนุษย์ได้หรือไม่ โปรเจกต์นี้จึงไม่ใช่แค่การทดลองวิทยาศาสตร์ แต่คือความพยายามของพวกเราที่จะสร้างทางออกใหม่ให้กับปัญหาสิ่งแวดล้อม” ริโอ และ นิโก้ ตัวแทนทีมนักเรียน XCL ASB กล่าวถึงแรงบันดาลใจ
6 เดือนในห้องแล็บ กับความท้าทายในการพัฒนาเอนไซม์
ตลอดเกือบ 6 เดือนที่ผ่านมา พวกเขาได้ลงมือปฏิบัติจริงในห้องปฏิบัติการ Wet Lab ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ภายใต้การดูแลและให้คำปรึกษาของ ศาสตราจารย์ ดร.กุลยา สมบูรณ์วิวัฒน์ ภาควิชาชีวเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยร่วมกันออกแบบ Biological Pathways และ Genetic Constructs รวมถึงการทดสอบและแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นจริง หนึ่งในความท้าทายสำคัญคือการพัฒนาคุณสมบัติของเอนไซม์ PETase ที่ทำหน้าที่ย่อยสลายพลาสติก PET โดยทีมต้องศึกษาความทนทานต่ออุณหภูมิ (Thermostability) เพื่อให้เอนไซม์ทำงานได้อย่างเสถียรและมีประสิทธิภาพที่สุด
โดย ศาสตราจารย์ ดร.กุลยา สมบูรณ์วิวัฒน์ ภาควิชาชีวเคมี คณะวิทยาศาสตร์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า สิ่งที่น่าประทับใจคือ เด็ก ๆ มีความกระตือรือร้นและตั้งใจทำโครงงานในห้องปฏิบัติการวิจัยเป็นอย่างมาก การได้ลงมือทำจริง ไม่เพียงช่วยให้พวกเขาเรียนรู้วิทยาศาสตร์ แต่ยังได้ฝึกความรับผิดชอบ การทำงานร่วมกับผู้อื่น การคิดอย่างเป็นระบบ และการเรียนรู้จากข้อผิดพลาด เราอยากให้เด็ก ๆ สนุกกับการเรียนรู้ กล้าคิด กล้าตั้งคำถาม และกล้าลองสิ่งใหม่ ๆ เพราะประสบการณ์เหล่านี้จะเป็นพื้นฐานสำคัญที่ช่วยให้พวกเขาเติบโตเป็นคนที่พร้อมเรียนรู้และสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ในอนาคต
ด้าน ครูรอนนี นิโคล วิลสัน (Ms. Ronnie Nicole Wilson) หัวหน้าโครงการวิจัยหลักและอาจารย์ผู้สอนวิชาชีววิทยา (Primary PI & Biology Teacher) ที่โรงเรียน XCL American School of Bangkok (XCL ASB) เผยว่า แง่มุมที่น่าประทับใจของงานวิจัยนี้คือ พวกเขา ไม่ได้มองแค่ผลลัพธ์ในห้องแล็บ แต่พวกเขามองไกลไปถึงการนำไปใช้จริงในระดับอุตสาหกรรม กระบวนการคิดอย่างเป็นระบบและการกล้าเผชิญหน้ากับความล้มเหลวในการทดลองซ้ำแล้วซ้ำเล่า คือหัวใจสำคัญของการพัฒนานวัตกรในยุคหน้า”
จากห้องเรียน สู่การเสนอวิสัยทัศน์ต่อ UNIDO และเวทีโลกที่ปารีส
ความมุ่งมั่นของทีมไม่ได้หยุดอยู่แค่ในห้องทดลอง เมื่อเร็ว ๆ นี้ พวกเขายังได้นำเสนอแนวคิดโครงการต่อ องค์การพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ UNIDO (United Nations Industrial Development Organization) เพื่อแบ่งปันมุมมองของเยาวชนในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีชีวภาพจัดการมลพิษจากพลาสติก
เป้าหมายสูงสุดต่อไปคือการเป็นตัวแทนจากโรงเรียน XCL American School of Bangkok (XCL ASB) ในการนำผลงานไปจัดแสดงบนเวที iGEM Grand Jamboree 2026 ณ Paris Convention Centre ประเทศฝรั่งเศส ซึ่งเป็นเวทีที่รวมตัวนักวิจัยด้าน Synthetic Biology จากทั่วโลก เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และแสดงศักยภาพของเยาวชนจากประเทศไทย
XCL ASB พร้อมสนับสนุนการเรียนรู้จากโจทย์จริง สร้างรากฐานนวัตกรรมเยาวชน
ความสำเร็จก้าวแรกของทีม iGEM สะท้อนให้เห็นถึงวิสัยทัศน์ของ XCL American School of Bangkok (XCL ASB) ที่มุ่งส่งเสริมการเรียนรู้แบบบูรณาการ นำความรู้ในห้องเรียนมาแก้ปัญหาในโลกความเป็นจริง (Real-world Problem Solving) พร้อมสนับสนุนให้เกิดพื้นที่แห่งการคิดค้นผ่านชมรมนวัตกรรมที่ดำเนินงานอย่างยั่งยืน เพื่อให้เยาวชนได้พัฒนาทักษะทางวิทยาศาสตร์ที่ตอบสนองต่อปัญหา Climate Change ในระดับสากล