ในยุคที่เมืองเติบโตและเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว “ชมรมคนรักศรีราชา” ได้ก่อตั้งขึ้นจากการรวมตัวของกลุ่มคนเล็ก ๆ ที่มีความรักและหวงแหนในประวัติศาสตร์ของชุมชน การดำเนินงานของชมรมไม่ใช่หน่วยงานราชการ แต่เกิดจากความร่วมมือของภาคประชาชนและภาคเอกชน โดยได้รับการสนับสนุนทุนและการขับเคลื่อนกิจกรรมอย่างต่อเนื่องจาก “กองทุนศูนย์นักเรียนกรุ๊ป” ของห้างศูนย์นักเรียนกรุ๊ป ศรีราชา
คุณอดิศักดิ์ ศิรานันท์ ผู้ก่อตั้งชมรมคนรักศรีราชา ได้เล่าถึงจุดเริ่มต้นของการทำงานอนุรักษ์ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นว่า “จุดเริ่มต้นของการทำงานเกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2545 จากการได้อ่านและทบทวนหนังสือ ‘100 ปี ศรีราชา’ ทำให้เกิดความสนใจที่จะศึกษาต่อยอด เพราะเห็นว่าบุคคลสำคัญของศรีราชาหลายท่าน เมื่อถึงแก่กรรมไปแล้ว เรื่องราวและสิ่งดี ๆ ที่ท่านเคยสร้างไว้ให้กับบ้านเกิดอาจจะค่อย ๆ ถูกลืมเลือนไปตามกาลเวลา”
เพื่อไม่ให้ประวัติศาสตร์เหล่านี้สูญหาย ชมรมจึงมีเป้าหมายหลักในการรวบรวมประวัติบุคคลสำคัญ ภาพเหตุการณ์เก่า ๆ และวิถีชีวิตดั้งเดิมของศรีราชาไว้เป็นหลักฐาน “ถึงแม้เราจะมีข้อจำกัดเรื่องความพร้อมในหลาย ๆ ด้าน แต่เราก็ยังคงเดินหน้าค้นคว้า สัมภาษณ์บุคคล และรวบรวมเอกสารต่อไป ที่ผ่านมาเราได้ร่วมมือกับศูนย์นักเรียนกรุ๊ป ทำผลงานหลายอย่าง เช่น การทำปฏิทินเรื่องราวชาวศรีราชาในอดีต การบันทึกตำนานงานกองข้าว และการรวบรวมโครงสร้างตระกูลเก่าแก่” คุณอดิศักดิ์ กล่าว
สำหรับเป้าหมายในอนาคต คุณอดิศักดิ์เน้นย้ำว่า “เรามีความหวังว่า วันหนึ่งศรีราชาจะมี ‘หอประวัติศาสตร์ท้องถิ่น’ ที่เป็นแหล่งรวบรวมเรื่องราวและภาพถ่ายอย่างเป็นระบบ ให้ประชาชนและเยาวชนได้เข้ามาศึกษาเรียนรู้ และชมรมคนรักศรีราชาก็พร้อมที่จะเป็นกำลังสำคัญในการผลักดันให้ความฝันนี้เกิดขึ้นจริง”
ในระหว่างที่ก้าวไปสู่เป้าหมายนั้น ปัจจุบันทางชมรมฯ ได้เปิดพื้นที่ “Sriracha mini Museum” ซึ่งเป็นพิพิธภัณฑ์ขนาดเล็กของชมรมคนรักศรีราชา ตั้งอยู่ติดกับศูนย์นักเรียนกรุ๊ป บนถนนสุรศักดิ์ 1 ตำบลศรีราชา อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี ภายในพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ได้รวบรวมภาพประวัติศาสตร์เก่าแก่ อุปกรณ์เครื่องใช้ในอดีต พร้อมทั้งจัดแสดงเรื่องราวและเหตุการณ์สำคัญต่าง ๆ ของศรีราชาที่หาชมได้ยาก ถือเป็นแหล่งเรียนรู้ที่เปิดให้ผู้สนใจได้เข้ามาสัมผัสร่องรอยแห่งอดีตของเมืองศรีราชาอย่างใกล้ชิด
นอกจากคณะทำงานของชมรมแล้ว การทำงานด้านประวัติศาสตร์จะขาดความสมบูรณ์ไปไม่ได้ หากขาดผู้บันทึกเหตุการณ์ที่คลุกคลีกับพื้นที่อย่าง คุณสมพงษ์ สมวงษ์ สื่อมวลชนอาวุโสในพื้นที่ศรีราชา ผู้มีบทบาทในการทำงานสื่อสารมวลชนและเก็บบันทึกความเปลี่ยนแปลงของท้องถิ่นมาอย่างยาวนาน ผลงานและภาพถ่ายของคุณสมพงษ์ถือเป็นจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญที่ช่วยประกอบร่างความทรงจำของเมืองศรีราชา รักษาเรื่องราวไม่ให้เลือนหาย และส่งต่อคุณค่าเหล่านี้ให้เป็นมรดกของอนุชนรุ่นหลังสืบต่อไป