ทูตพิเศษสหรัฐฯ เตรียมพบปูติน ทรัมป์เร่งยูเครนทำข้อตกลงยุติสงคราม

สตีฟ วิตคอฟฟ์ ทูตพิเศษของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เตรียมเข้าพบประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซียในวันนี้ หลังหารือกับประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี ของยูเครน ที่กรุงออสโล ประเทศนอร์เวย์ ซึ่งสหรัฐฯ ระบุว่ามีความคืบหน้าเชิงบวก ขณะที่ทรัมป์กดดันให้ยูเครนเร่งทำข้อตกลงยุติสงคราม ท่ามกลางความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ และยูเครน และการโจมตีของรัสเซียที่ทวีความรุนแรงขึ้น

สตีฟ วิตคอฟฟ์ ทูตพิเศษของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ มีกำหนดเข้าพบประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย ในวันนี้ (21 ต.ค.) หลังจากหารือกับประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี ของยูเครน ที่กรุงออสโล ประเทศนอร์เวย์ โดยเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ระบุว่า การหารือเป็นไปอย่างสร้างสรรค์และมีความคืบหน้าในการประสานแนวทางเจรจากับรัสเซีย

การหารือที่กรุงออสโลมีผู้นำนอร์เวย์และฟินแลนด์ รวมถึงผู้แทนจากยุโรปและองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ หรือนาโต เข้าร่วมด้วย เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ซึ่งไม่เปิดเผยชื่อ กล่าวว่า ยูเครนเสนอแนวคิดและข้อเสนอใหม่ ๆ โดยที่ประชุมหารือองค์ประกอบสำคัญของกรอบสันติภาพที่ครอบคลุม ทั้งหลักประกันความมั่นคงสำหรับยูเครน แผนฟื้นฟูเศรษฐกิจหลังสงคราม และโครงสร้างความมั่นคงของยุโรปในภาพรวม

วิตคอฟฟ์มีเป้าหมายผลักดันให้เกิดแนวทางสำหรับการเจรจาโดยตรงระหว่างยูเครน รัสเซีย และสหรัฐฯ รวมถึงการเจรจาพหุภาคีในวงกว้าง ขณะที่มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวว่า วิตคอฟฟ์จะนำแนวคิดที่ได้จากการหารือไปหารือกับฝ่ายรัสเซีย เพื่อประเมินว่าจะสามารถสร้างความคืบหน้าได้มากน้อยเพียงใด

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ รายหนึ่งเปิดเผยกับสำนักข่าวเอเอฟพีว่า การพบปูตินครั้งนี้จะมีจาเร็ด คุชเนอร์ บุตรเขยของทรัมป์ เข้าร่วมผ่านระบบออนไลน์ด้วย

การเดินทางเยือนนอร์เวย์ของเซเลนสกีมีขึ้นในช่วงที่ความสัมพันธ์ระหว่างยูเครนกับสหรัฐฯ ตึงเครียดอย่างหนัก หลังทรัมป์แสดงท่าทีใกล้ชิดกับรัสเซียมากขึ้น ทั้งจากข้อตกลงจัดซื้อน้ำมันดีเซลจากรัสเซีย การผ่อนผันมาตรการคว่ำบาตร และการเรียกร้องให้ยูเครนเร่งยุติสงคราม

เซเลนสกีกล่าวหลังการหารือว่า ยูเครนกลับมาได้รับข้อมูลข่าวกรองแจ้งเตือนล่วงหน้าเกี่ยวกับการโจมตีด้วยขีปนาวุธของรัสเซียอีกครั้ง พร้อมขอบคุณฝ่ายสหรัฐฯ ที่ทำให้ระบบดังกล่าวกลับมาใช้งานได้ โดยระบุว่าการแจ้งเตือนล่วงหน้ามีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความปลอดภัยของประชาชน ทั้งเด็ก ผู้ใหญ่ และพลเรือนที่อาจตกเป็นเป้าการโจมตี

ผู้นำยูเครนยังเปิดเผยว่า ได้หารือกับรูบิโอเกี่ยวกับการจัดหาขีปนาวุธสกัดกั้นสำหรับระบบป้องกันภัยทางอากาศแพทริออต รวมถึงระบบสื่อสารผ่านดาวเทียมสตาร์ลิงก์ของบริษัทสเปซเอ็กซ์ ซึ่งยูเครนเคยร้องเรียนว่าประสบปัญหาในการใช้งานเมื่อติดตั้งบนอุปกรณ์ที่เคลื่อนที่ด้วยความเร็ว เช่น โดรน

เซเลนสกีกล่าวด้วยว่า ยูเครนได้หารือเรื่องหลักประกันความมั่นคงที่มีลักษณะคล้ายมาตรา 5 ของสนธิสัญญานาโต ซึ่งกำหนดให้การโจมตีสมาชิกประเทศหนึ่งถือเป็นการโจมตีสมาชิกทั้งหมด พร้อมย้ำว่า ยูเครนต้องการเข้าร่วมการเจรจาทุกครั้งที่มีการหารือเกี่ยวกับอนาคตของประเทศ โดยกล่าวว่า หากเป็นประเด็นเกี่ยวกับยูเครนและอนาคตของยูเครน ประเทศของเขาจะยอมรับได้ก็ต่อเมื่อมีตัวแทนยูเครนอยู่ที่โต๊ะเจรจาด้วย

อย่างไรก็ตาม ประธานาธิบดีทรัมป์ยังคงกดดันให้ยูเครนยอมรับข้อตกลง โดยกล่าวว่า ยูเครนต้องเป็นฝ่ายต้องการยุติสงคราม พร้อมระบุว่ารัสเซียต้องการให้สงครามจบลงเช่นกัน และเปรียบเทียบรัสเซียว่าเป็นเครื่องจักรขนาดใหญ่ที่เดินหน้ารุกคืบอย่างต่อเนื่อง พร้อมยึดครองดินแดนไปเป็นบริเวณกว้าง

ทรัมป์ยังเปิดเผยว่า ได้ขอให้ปูตินปล่อยตัวสตีเฟน ฮับบาร์ด ชาวอเมริกันที่ถูกกองกำลังรัสเซียจับกุมในยูเครนเมื่อหลายปีก่อน แต่ยังไม่ชัดเจนว่าจะมีการหยิบยกเรื่องนี้ขึ้นหารือในการพบกันครั้งนี้หรือไม่

ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และยูเครนยังเกี่ยวข้องกับการส่งมอบอาวุธให้ยูเครน โดยรัฐบาลทรัมป์แทบยุติการจัดหาอาวุธให้ยูเครนโดยตรง แต่ยังเปิดทางให้ประเทศยุโรปซื้ออาวุธจากสหรัฐฯ เพื่อนำไปสนับสนุนยูเครนผ่านโครงการบัญชีรายการความต้องการเร่งด่วนของยูเครน

แหล่งข่าวที่ทราบเรื่องระบุว่า การส่งมอบอาวุธส่วนใหญ่ภายใต้โครงการดังกล่าวยังดำเนินต่อไป แต่พีต เฮกเซธ รัฐมนตรีกลาโหมสหรัฐฯ ยังไม่ได้อนุมัติคำขอล่าสุดของยูเครนสำหรับขีปนาวุธสกัดกั้นของระบบแพทริออต

รูบิโอยอมรับระหว่างเยือนอินเดียว่า ขีปนาวุธสกัดกั้นบางส่วนที่ประเทศยุโรปจัดซื้อเพื่อส่งให้ยูเครนอาจยังไม่ได้รับการส่งมอบ แต่ปฏิเสธว่าสหรัฐฯ เปลี่ยนแปลงนโยบายเพื่อขัดขวางยูเครน โดยยืนยันว่าไม่มีคำสั่งทางการเมืองโดยเจตนาที่จะสร้างความเสียหายให้แก่ยูเครน

เฮกเซธยืนยันเช่นกันว่า นโยบายของสหรัฐฯ ต่อยูเครนยังไม่เปลี่ยนแปลง พร้อมระบุว่าสหรัฐฯ ต้องรักษาคลังอาวุธของตนเองให้เพียงพอ โดยเฉพาะขีปนาวุธสกัดกั้นที่กองทัพสหรัฐฯ จำเป็นต้องใช้ด้วย

อีกประเด็นหนึ่งคือระบบสื่อสารผ่านดาวเทียมสตาร์ชิลด์ (Starshield) ซึ่งเป็นระบบสำหรับการใช้งานทางทหารที่พัฒนาต่อยอดจากเทคโนโลยีสตาร์ลิงก์ และยูเครนใช้สนับสนุนการสื่อสารในสนามรบ รวมถึงปฏิบัติการโจมตีในดินแดนที่รัสเซียยึดครอง

ทรัมป์ปฏิเสธว่าไม่ได้สั่งลดความเร็วหรือจำกัดการใช้งานระบบดังกล่าว ขณะที่อีลอน มัสก์ เจ้าของบริษัทสเปซเอ็กซ์ ระบุว่า สตาร์ชิลด์อยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลสหรัฐฯ และข้อจำกัดในการใช้งานขึ้นอยู่กับรัฐบาลเป็นที่สุด

อย่างไรก็ตาม หนังสือพิมพ์วอลล์สตรีทเจอร์นัลรายงานว่า มัสก์เป็นผู้สั่งชะลอการให้บริการ หลังหารือกับทรัมป์และเจ้าหน้าที่รัฐบาลสหรัฐฯ ขณะที่รูบิโอกล่าวว่า ทำเนียบขาวไม่ได้รับทราบล่วงหน้าเกี่ยวกับการลดความเร็วของระบบสื่อสารผ่านดาวเทียมของสเปซเอ็กซ์ และยืนยันว่าทรัมป์ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจของบริษัท

ขณะที่ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ กับยูเครนถดถอยลง รัสเซียยังเพิ่มการโจมตีเมืองต่าง ๆ ของยูเครน โดยเฉพาะโรงไฟฟ้าและโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน แม้ทรัมป์เรียกร้องให้ทั้งสองฝ่ายหลีกเลี่ยงการโจมตีระบบพลังงานของกันและกันก็ตาม

กองกำลังรัสเซียโจมตีเมืองทางตะวันตกของยูเครนในช่วงกลางคืน ส่งผลให้ระบบไฟฟ้าในหลายพื้นที่ขัดข้อง กระทรวงกลาโหมรัสเซียยังระบุว่า ได้โจมตีเรือบรรทุกสินค้า 3 ลำในท่าเรือเรนีของยูเครน และเรือบรรทุกสินค้าอีก 2 ลำที่กำลังมุ่งหน้าไปยังเมืองโอเดสซา รวมถึงโจมตีศูนย์โลจิสติกส์ 2 แห่ง

หน่วยงานยูเครนรายงานว่า โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานใน 7 แคว้นถูกโจมตีในช่วงกลางคืน และแคว้นลวิฟทางตะวันตกถูกโจมตีซ้ำในช่วงกลางวัน นอกจากนี้ โดรนรัสเซียยังโจมตีสถานที่ด้านพลังงานในกรุงเคียฟ ทำให้ไฟฟ้าดับใน 4 เขตของเมือง

ก่อนหน้านี้ ยูเครนระงับการโจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซียเป็นเวลาหลายวันในสัปดาห์ก่อน เพื่อแสดงท่าทีตอบรับคำร้องขอของทรัมป์ แต่กลับมาโจมตีอีกครั้งหลังรัสเซียไม่มีสัญญาณว่าจะปฏิบัติตามคำขอ ขณะที่ทั้งสองฝ่ายยังโจมตีศูนย์ข้อมูลของอีกฝ่ายด้วย.