apèsi sou lekòl la:
Rezidans nan depatman Nòdwès anba Ayiti a akeyi yon nouvo biwo Ministè Edikasyon an ki sèvi kat komin izole, tankou Jean-Rabel, Môle Saint-Nicolas, Bombardopolis ak Baie-de-Henne. Sitiye nan Jean-Rabel—apeprè mitan wout Port-de-Paix, prensipal vil depatman an—nouvo biwo a fèt pou diminye distans vwayaj la plis pase mwatye, pou bay rezidan yo ak travayè edikasyon yo nan kat komin sa yo yon pwen aksè ki pi pre.
PÒTODEPA — Rezidans nan Depatman Nòdwès Ayiti a te akeyi ouvèti yon nouvo biwo edikasyon nan Jean-Rabel , yo di mouvman sa a pral fè sèvis gouvènman yo pi fasil pou jwenn pou kominote ki gen lontan yo te oblije vwayaje plizyè kilomèt pou ale Pòtodepa pou bezwen administratif.
Nan dat 25 septanm, Ministè Edikasyon Nasyonal ak Fòmasyon Pwofesyonèl ( MENFP ) te ofisyèlman etabli biwo edikasyon sou-divizyonèl la pou sèvi Jean-Rabel, Môle-Saint-Nicolas , Bombardopolis ak Baie-de-Henne , sa ki pèmèt sèvis yo pi pre rezidan yo nan Nòdwès la—pa sèlman nouvo travay.
“Nou pa ka sèlman konsantre sou nouvo pozisyon divizyon sou-depatmantal sa a kreye yo,” Wilner Julmisse, direktè adjwen edikasyon depatmantal la, te di nan diskou inogirasyon li a. “Okontrè, nou bezwen travay pou asire ke sèvis edikasyonèl yo rive jwenn kominote yo nan nivo lokal la.”
Kòmantè Julmisse a reflete sa anpil fanmi, pwofesè, administratè lekòl ak elèv panse. Pou yo, chanjman an plis pase yon ajisteman administratif. Sa vle di mwens vwayaj difisil sou wout ki pa byen antreteni, mwens tan ak lajan depanse pou rive nan kapital depatman an ak aksè pi rapid a sèvis tankou dosye administratif, tretman done, siveyans lekòl ak administrasyon egzamen ofisyèl yo.
Inogirasyon biwo a fèt pandan rejyon an kontinye ap fè fas ak defi edikasyon ki pi laj, tankou enfrastrikti lekòl ki pa adekwa, kondisyon travay difisil pou pwofesè yo ak aksè limite a sèvis piblik nan kominote riral yo. Nouvo biwo a fè pati efò ministè a pou desantralize sèvis edikasyon yo nan yon depatman kote yon sèl biwo edikasyon depatmantal nan Port-de-Paix te sèvi tout 10 komin yo anvan.
Yon chanjman ki byenveni pou rezidan yo pandan desantralizasyon an pote nouvo atant.
Pou moun ki rete Jean-Rabel, Môle-Saint-Nicolas, Bombardopolis, ak Baie-de-Henne, rive nan biwo edikasyon depatmantal la nan Port-de-Paix — yon distans ki ka rive jiska 70 mil, selon kote yon moun ale a — te fè pwosedi administratif woutin yo pran anpil tan.
Nan Jean-Rabel, nouvo biwo a fèt pou diminye distans vwayaj la plis pase mwatye, pou bay rezidan yo ak travayè edikasyon yo nan kat komin sa yo yon pwen aksè pi pre.
Wilfred Lordéus, yon enspektè nan distri lekòl Môle-Saint-Nicolas la, te di nouvo biwo a pral ede tou de kominote yo ak administrasyon edikasyon depatman an.
“Biwo sou-depatmantal sa a trè itil pou kominote edikasyon an paske l ap fasilite tretman done yo epi l ap ede diminye kantite travay biwo edikasyon depatmantal la,” Lordéus te di.
Li te ajoute ke, si li ekipe pou l efikas, biwo a te kapab amelyore tou òganizasyon egzamen ofisyèl yo nan nivo elemantè ak segondè, ki dapre li souvan rankontre gwo difikilte lojistik.
“MENFP a te fè bon chwa lè li te deside desantralize sèvis sa a,” Lordéus te rejwi.
Pou rezidan yo, avantaj la senp: sèvis ki te konn mande yon vwayaj nan kapital depatman an anvan yo pral disponib kounye a pi pre lakay yo.
“Mwen trè kontan nou pral kapab jere anpil bagay administratif san nou pa bezwen vwayaje pou ale Port-de-Paix,” te di Ricksen Julien, yon papa ki gen de elèv nan lekòl segondè piblik Louis Joseph Janvier nan Jean-Rabel.
“Edikasyon pa ta dwe yon liks. Li pa nòmal pou zòn riral nan Depatman Nòdwès la pa gen aksè a sèvis edikasyonèl oubyen pou kondisyon nesesè yo, ni an tèm de materyèl ni an tèm de sèvis, pa la,” li te ajoute.
Nestor Nelson, 57 an, yon rezidan Jean-Rabel, te dakò tou.
“Minis edikasyon an te pran yon bon desizyon lè li te etabli yon biwo nan rejyon an. Nan tan lontan, aksè a sèten sèvis edikasyon pa t fasil,” Nelson te di.
Direksyon Depatmantal Edikasyon Nòdwès la (DDENO), ki te dirije pa Henry Dolciné, te sipòte inisyativ la tou.
“Direksyon m ap dirije a reyafime sipò li pou Direksyon Depatmantal Edikasyon Nòdwès Ba a (DDE-BNO) pou yon administrasyon edikasyon desantralize ki pi pre reyalite ak bezwen kominote yo,” Dolciné te deklare pandan seremoni envestiti 27 septanm nan.
Men rezidan yo ak responsab edikasyon yo rekonèt tou ke louvri yon biwo poukont li pa rezoud pwoblèm edikasyon ki dire lontan nan Nòdwès la. Menm nan Port-de-Paix, aksè a lekòl ak lòt sèvis yo souvan difisil paske move kondisyon wout yo ak enfrastrikti iben ki pa devlope yo ka fè ti vwayaj pou elèv yo, pwofesè yo ak paran yo tounen gwo obstak.
Sistèm edikasyon an toujou ap fè fas ak gwo defi
Lekòl nan tout Nòdwès la kontinye ap lite ak enfrastrikti ki pa adekwa ak kondisyon travay difisil.
Plizyè lekòl piblik, sitou lekòl primè nasyonal yo ak lekòl segondè yo, pa gen ase enstalasyon ak materyèl pou bay elèv yo yon anviwònman aprantisaj ki apwopriye. Pwofesè yo fè fas ak enkyetid tou konsènan peman salè regilye, apèl pou pi gwo salè ak nonmen edikatè pou ranpli twou vid ki genyen nan pèsonèl la.
Pwoblèm sa yo te kontribye nan tansyon repete ant pwofesè yo ak otorite edikasyon yo. Manifestasyon pwofesè yo , òganize atravè plizyè platfòm sendika, te vin pi fò nan dènye ane yo, sa ki reflete fristrasyon pi laj nan sektè a.
Se poutèt sa, nouvo biwo a rive ak gwo atant nan men kominote l ap sèvi yo.
“Yon lòt biwo edikasyon ka kreye djòb. Sepandan, moun ki deja anplwaye yo ap travay nan move kondisyon. Lidè yo bezwen pran mezi pou pi byen reglemante sistèm edikasyon an,” se sa Guillaire Oscar, yon pwofesè ak manm sendika depi 14 an, te di.
Pou moun ki rete nan Nòdwès ki pi ba yo, biwo a se yon chanjman ki byenveni paske li retire yon baryè ant kominote yo ak sèvis edikasyon yo bezwen an.
“Enpak alontèm biwo sou-depatman an ap depann de si MENFP a ba li pèsonèl, ekipman ak finansman ki nesesè pou l fonksyone efektivman,” Lordéus te di.