ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ สวก. (ARDA) เปิดเผยหลัง เยี่ยมชมบ่อเลี้ยงปูขาวของ นายวินัย สุวรรณ ” เกษตรกรชาว อำเภอปากะนัง จ.นครศรีธรรมราช ที่ใช้พื้นที่ 2 ไร่ เปลี่ยนบ่อกุ้งร้างมาสร้างรายได้จากการเลี้ยงปู ว่า เดิมที่พื้นที่ดังกล่าวเกษตรกรได้เลี้ยงกุ้งกุลาดำแต่ประสบปัญหาโรคและขาดทุน ก่อนปรับมาเลี้ยงปูดำและปูขาว จนกรมประมงเข้ามาสนับสนุนลูกปูจากโรงเพาะฟักที่มีขนาดสม่ำเสมอและผ่านการตรวจสุขภาพ ทำให้ลดปัญหาปูกัดกินกันเอง และเพิ่มอัตรารอดได้อย่างชัดเจน โดยปล่อยลูกปูเท่าเดิม 500 ตัว แต่ได้ผลผลิตเพิ่มจาก 66 เป็น 126 กิโลกรัม และกำไรพุ่งกว่า 2.6 เท่า
นี่คือผลลัพธ์จากงานวิจัยที่ ARDA สนับสนุน นายชัยวุฒิ สุดทองคง กรมประมง ขยายผลงานวิจัยเพื่อแก้ปัญหาการเลี้ยงปูขาวแบบเดิม ทั้งการใช้ลูกปูคละขนาด ความเสี่ยงจากโรค การกัดกินกันเอง คุณภาพน้ำเสื่อม และของเสียสะสมในบ่อ ผ่าน 3 เทคโนโลยีพร้อมใช้ ได้แก่ 1. “คัดลูกปูแข็งแรง– สร้างสมดุลในบ่อ” เปลี่ยนจากลูกปูธรรมชาติคละขนาด 1–5 เซนติเมตร มาใช้ลูกปูจากโรงเพาะฟักขนาด 5 เซนติเมตรที่ผ่านการตรวจสุขภาพ ลดความเสี่ยงจากโรคและการกัดกินกัน พร้อมเลี้ยงปลานวลจันทร์ทะเลร่วมเพื่อช่วยกำจัดแพลงก์ตอน สาหร่ายและอินทรียวัตถุส่วนเกิน 2. “ใช้จุลินทรีย์ดูแลน้ำและดินพื้นบ่อ” โดยใช้จุลินทรีย์ Bacillus spp. ร่วมกับจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง ช่วยย่อยของเสีย ลดแอมโมเนียและความเสี่ยงจากก๊าซไข่เน่า ทำให้จากเดิมต้องเปลี่ยนน้ำเดือนละ 1–2 ครั้ง สามารถลดหรือไม่ต้องเปลี่ยนน้ำตลอดรอบเลี้ยง 3–4 เดือน และ
3.จัดการอาหาร ลดของเสีย เพิ่มคุณภาพปู” ด้วยการแช่ปลาสดสับในจุลินทรีย์ก่อนให้อาหาร ช่วยลดเศษอาหารตกค้าง ทำให้ปูไม่มีกลิ่นโคลน กระดองสะอาด และจำหน่ายแยกตามคุณภาพได้สูงสุด 1,500 บาทต่อกิโลกรัม ผลจากการใช้เทคโนโลยีช่วยเพิ่มจำนวนอัตรารอดปูจาก 180–200 ตัว เป็น 350–380 ตัวต่อการปล่อยลูกปู 500 ตัว แม้ต้นทุนรวมต่อบ่อต่อไร่เพิ่มจาก 15,712 บาท เป็น 23,366 บาทตามปริมาณการผลิตที่สูงขึ้น แต่เมื่อคำนวณต่อน้ำหนักผลผลิต ต้นทุนเฉลี่ยกลับลดจากประมาณ 238 บาทเหลือ 185 บาทต่อกิโลกรัม หรือลดลงประมาณร้อยละ 22 ขณะที่รายได้เพิ่มจาก 24,750 บาท เป็น 47,499 บาท และกำไรสุทธิเพิ่มจาก 9,038 บาท เป็น 24,133 บาทต่อบ่อต่อไร่ หรือเพิ่มขึ้นกว่า 2.6 เท่า ปัจจุบัน ARDA ขยายผลสู่เกษตรกร 100 ราย ในจังหวัดนครศรีธรรมราช ช่วยเพิ่มรายได้มากกว่าร้อยละ 20 พิสูจน์ว่างานวิจัยสามารถเปลี่ยนบ่อเลี้ยงที่มีความเสี่ยง ให้เป็นระบบผลิตปูคุณภาพที่เลี้ยงรอดมากขึ้น ใช้น้ำน้อยลง และสร้างกำไรได้จริง