"มะเร็งเต้านม" ไม่ต้องรออายุเยอะก็เป็นได้ หากคลำพบความผิดปกติ อย่านิ่งนอนใจ

ไม่ใช่โรคของผู้สูงอายุ "มะเร็งเต้านม" ไม่ต้องรออายุเยอะก็เป็นได้ หากคลำพบความผิดปกติ อย่านิ่งนอนใจ ให้รีบพบแพทย์

วันที่ 31 ตุลาคม 2569 นพ.ปิยศักดิ์ ทหราวานิช แพทย์เฉพาะทางด้านศัลยกรรมเต้านมและเสริมสร้างเนื้อเต้านม ศูนย์ศัลยกรรม โรงพยาบาลนวเวช เผยหลักการของการเกิดมะเร็งเต้านมว่า เนื้อเยื่อต่างๆ ตามร่างกายมีเซลล์เล็กๆ เป็นส่วนประกอบ เซลล์เหล่านี้มีวัฏจักรการแบ่งตัว มีอายุไขและตายอยู่ตลอดเวลาทุกๆ ครั้ง ของการแบ่งตัวก็จะได้เซลล์ที่หน้าตาเหมือนเดิม หน้าที่เหมือนเดิม และมีอายุไขเท่าเดิม เพื่อรักษาสมดุลของร่างกาย

มะเร็งเกิดจากการแบ่งตัวของเซลล์ผิดพลาด ได้เซลล์ที่ผิดปกติ หน้าตาไม่เหมือนเดิม ไม่ทำหน้าที่ตามเดิมและไม่ยอมตาย และกลับแบ่งตัวได้เองแบบที่ควบคุมไม่ได้ แล้วอะไรทำให้เกิดการแบ่งตัวผิดปกติ

1. อายุที่มากของคนๆ นั้น เซลล์มีการแบ่งตัวมาอย่างยาวนาน เสมือนโรงงานที่ผลิตสินค้ามายาวนาน ย่อมเริ่มเสื่อมสภาพผลิตสินค้าหลุดคิวซีมากขึ้นๆ มะเร็งจึงมักพบในผู้สูงอายุ แต่ความผิดพลาดในการแบ่งเซลล์ก็เกิดขึ้นได้ในคนอายุน้อย แม้โอกาสจะเกิดขึ้นได้น้อยกว่า

2. มีปัจจัยมากระตุ้นการแบ่งตัวมากกว่าปกติอย่างต่อเนื่อง เสมือนโรงงานได้รับคำสั่งให้ผลิตเกินอัตราการผลิตอย่างต่อเนื่อง จนเกิดความผิดพลาดในการผลิต (แบ่งตัว) ในด้านเต้านมนั้น

ตัวกระตุ้นที่สำคัญที่สุด คือฮอร์โมน เช่น ยาคุมกำเนิด ทั้งกินหรือฉีด, ยาเสริมหรือทดแทนภาวะขาดหรือพร่องฮอร์โมน รองลงมาคือ กลุ่มอาหารเสริมหรือยาบำรุงสตรี หรือยาขับเลือดขับลมให้ประจำเดือนมาปกติ กลุ่มนี้ทานไปสักพักจะรู้สึกได้ว่าหน้าอกขยายหรือคัดตึง

3. มีพันธุกรรมผิดปกติ หรือที่เรียกว่ายีน (Gene) มะเร็ง 20% โดยมะเร็งเต้านมในอายุน้อยเกิดจากสาเหตุนี้ ยีนที่ปกติมีส่วนสำคัญในทุกช่วงของวัฏจักรเซลล์ (Cell Cycle) หากคนนั้นๆ มียีนผิดปกติ เซลล์จะมีการแบ่งตัวผิดพลาดได้ง่ายๆ ตั้งแต่อายุน้อย ๆ

เสมือนโรงงานผลิตสินค้าที่สร้างมาไม่สมบูรณ์แต่ต้น แม้จะขึ้นไลน์ผลิตไม่นานก็จะพบสินค้าที่หลุดคิวซีมากขึ้นๆ เรื่อยๆ ปัญหาเรื่องยีนนี้ไม่จำเป็นว่าจะต้องมีใครในครอบครัวเป็นมาก่อน เพราะคนที่มีนั้นอาจยังไม่ถึงจุดที่เซลล์แบ่งกลายเป็นมะเร็ง แต่ปัจจัยด้านพันธุกรรมผิดปกตินี้ ต้องคิดถึงเสมอเมื่อเจอมะเร็งเต้านมในคนอายุน้อยกว่า 45 ปี และแนะนำให้ตรวจหาความผิดปกติทุกราย

ทั้งนี้ สิ่งสำคัญในคนอายุน้อย คือปกติเต้านมมีความหนาแน่นสูง การตรวจคลำพบความผิดปกติทำได้ยาก เมื่อคลำพบก็มักจะโตมาระดับหนึ่งแล้ว ยิ่งหากชะล่าใจคิดว่าอายุน้อยไม่น่าใช่โรคอะไรที่รุนแรงก็จะปล่อยเวลาเนิ่นนานจนก้อนใหญ่มากๆ ทำให้โรคลุกลามไปต่อมน้ำเหลือง

การรักษาจะซับซ้อนและโอกาสรักษาหายขาดจะลดลง ด้วยมะเร็งเต้านมในคนอายุน้อยมักเป็นชนิดรุนแรง และลุกลามเร็ว (HER-2 positive, triple negative) จึงอยากจะแนะนำว่าในหญิงอายุน้อย หากคลำพบความผิดปกติให้รีบพบแพทย์ อย่านิ่งนอนใจ

ผู้หญิงอายุน้อยควรระวังตัวอย่างไร?

1. ตรวจคลำเต้านมตัวเองอย่างสม่ำเสมอทุกเดือน หากพบอาการผิดปกติ คลำได้ก้อน, เนื้อเต้านมแข็ง คัดกว่าที่เคยเป็น, บวมแดง, มีผื่น, ผิวหน้าอกหรือหัวนมบุ๋ม, น้ำออกจากหัวนม ให้รีบพบแพทย์

2. ก่อนใช้ฮอร์โมน ไม่ว่าจะด้วยเหตุอะไร เช่น คุมกำเนิด รักษาสิว ควบคุมน้ำหนัก รักษา PCOS ทำบุตร ควรตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมก่อนเสมอ และติดตามอย่างใกล้ชิดระหว่างที่ใช้ฮอร์โมน

3. หากมีปัญหาสุขภาพควรปรึกษาแพทย์ ให้รู้ว่าเป็นโรคอะไรหรือไม่ และรักษาอย่างไร ไม่ควรหาอาหารเสริม หรือยาบำรุงมาทานตามโฆษณาชวนเชื่อ หรือความเข้าใจของตัวเอง

อย่างไรก็ตาม มะเร็งเต้านมในคนอายุน้อยอาจน่ากลัว เพราะความรุนแรงและการลุกลามที่รวดเร็ว แต่สิ่งที่น่ากลัวกว่า คือความชะล่าใจ หากคุณเป็นหญิงอายุน้อย หมั่นสำรวจเต้านมตัวเองอย่างสม่ำเสมอ ปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มใช้ฮอร์โมนหรือยาบำรุงใดๆ และเมื่อไหร่ที่คลำเจอก้อนหรือสิ่งผิดปกติ โปรดจำไว้ว่าการรีบมาพบแพทย์ศัลยกรรมเต้านม.