รฟม.เดินหน้าแผนรถไฟฟ้า 5 จังหวัดภูมิภาค หวังกระตุ้นเศรษฐกิจท้องถิ่น-ยกระดับการเดินทาง เตรียมทบทวนโครงการสงขลาต้นปี 2570 ก่อนเสนอ ครม. ปี 2572 คาดเริ่มก่อสร้างปี 2574 พร้อมทดลองใช้ EV Bus ประเมินความต้องการเดินทางจริง
นายกาจผจญ อุดมธรรมภักดี ผู้ว่าการการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) เปิดเผยในการเสวนา MRTA Future Connect ก้าวต่อไปของ รฟม. ว่า รฟม.ได้รับมอบหมายให้ดำเนินโครงการระบบขนส่งมวลชนระบบรางในเมืองหลักภูมิภาค 5 จังหวัด ได้แก่ เชียงใหม่ ภูเก็ต นครราชสีมา พิษณุโลก และสงขลา เพื่อเสริมความแข็งแกร่งทางเศรษฐกิจและยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน
ทั้งนี้ คาดว่าเชียงใหม่จะเป็นพื้นที่แรกที่มีโอกาสพัฒนารถไฟฟ้า ตามด้วยภูเก็ต และนครราชสีมา แต่ต้องรอผลการศึกษาความเหมาะสมก่อน โดยการวางแผนต้องพิจารณาทั้งผังเมือง การจราจร ระบบขนส่งเดิม พฤติกรรมการเดินทาง สภาพภูมิศาสตร์ ตลอดจนประมาณการจำนวนผู้โดยสารและความคุ้มค่าการลงทุน
ข้อจำกัดสำคัญคือเงินลงทุน และการจูงใจให้ประชาชนหันมาใช้บริการ โดยเฉพาะการกำหนดค่าโดยสารให้เหมาะสมกับกำลังจ่ายของคนในแต่ละพื้นที่ รวมถึงการเชื่อมต่อกับระบบขนส่งรูปแบบอื่นให้สะดวก จึงจะศึกษารูปแบบการลงทุนควบคู่กับการหารือหน่วยงานท้องถิ่นและกรมการขนส่งทางบก เพื่อนำรถโดยสารพลังงานไฟฟ้า (EV Bus) มาทดลองให้บริการตามแนวเส้นทางและจุดจอดที่กำหนด เพื่อประเมินพฤติกรรมการเดินทางจริง
ปัจจุบัน ภูเก็ตมีบริการ EV Bus แล้ว ส่วนเชียงใหม่อยู่ระหว่างหาผู้เดินรถ ขณะที่สงขลาเริ่มให้บริการ EV Bus ในเขตเมืองและรอบเมืองด้วยค่าโดยสาร 15 บาทตลอดสายแล้ว ส่วนนครราชสีมาและพิษณุโลกอยู่ระหว่างเตรียมจัดหา
ทบทวนรถไฟฟ้าสงขลา คาดเริ่มก่อสร้างปี 2574
นางอัญชลี คงสวัสดิ์ ผู้อำนวยการกองวางแผนโครงการรถไฟฟ้า และรักษาการผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาโครงการรถไฟฟ้า รฟม. กล่าวว่า โครงการระบบขนส่งมวลชนอ.หาดใหญ่ จ.สงขลา
เริ่มจากแนวคิดขององค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา (อบจ.สงขลา) ที่ต้องการนำรถไฟฟ้าโมโนเรลแบบคร่อมรางมาใช้ยกระดับการเดินทาง โดยร่วมศึกษากับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
แผนเดิมกำหนดเส้นทางจากแยกคลองหวะ ไปตามถนนกาญจนวนิช ถึงแยกคอหงส์ ก่อนต่อไปตามถนนเพชรเกษม ถึงสถานีรถตู้ รวมระยะทาง 12.54 กิโลเมตร มี 12 สถานี ศูนย์ซ่อมบำรุง 1 แห่ง และจุดเปลี่ยนถ่ายการเดินทาง 3 แห่ง วงเงินลงทุน 16,186.01 ล้านบาท ไม่รวมตัวรถ
อย่างไรก็ตาม อบจ.สงขลาได้ศึกษาโครงการมานานประมาณ 10 ปี แต่ยังไม่ได้ดำเนินการจนรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) หมดอายุเมื่อต้นปี 2569 ปัจจุบันอยู่ระหว่างขั้นตอนการเสนอร่างพระราชกฤษฎีกาให้ รฟม. ดำเนินกิจการรถไฟฟ้าในจังหวัดสงขลา โดยสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีอยู่ระหว่างนำร่างขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายตามขั้นตอน
หลังพระราชกฤษฎีกาประกาศในราชกิจจานุเบกษา รฟม.จะจัดหาที่ปรึกษาเพื่อทบทวนรายละเอียดความเหมาะสม และออกแบบโครงการ โดยคาดเริ่มศึกษาช่วงต้นปี 2570 ใช้เวลาประมาณ 1 ปี ก่อนเสนอคณะรัฐมนตรีอนุมัติในปี 2572
จากนั้นเข้าสู่กระบวนการคัดเลือกเอกชนในรูปแบบร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน (PPP) คาดเริ่มก่อสร้างปี 2574 และเปิดให้บริการปี 2578
การทบทวนโครงการจะประเมินความหนาแน่นของประชากร พฤติกรรมการใช้รถส่วนตัว แนวโน้มการขยายตัวของเมือง จำนวนผู้โดยสาร และค่าโดยสารที่สอดคล้องกับนโยบายลดภาระค่าครองชีพ
รวมถึงศึกษาการเชื่อมต่อกับสถานีรถไฟหาดใหญ่ ซึ่งอยู่ห่างจากแนวเส้นทางเดิมมากกว่า 9 กิโลเมตร และพิจารณาปรับแนวเส้นทางช่วงนอกเมืองให้เป็นทางระดับเพื่อลดต้นทุน
นอกจากนี้ จะนำบทเรียนจากมหาอุทกภัยในพื้นที่เมื่อปี 2568 มาประเมินผลกระทบและออกแบบให้มีความปลอดภัย โดยพิจารณาความเป็นไปได้ในการใช้ระบบรถไฟฟ้าเป็นเส้นทางช่วยเหลือประชาชนช่วงน้ำท่วม พร้อมเตรียมลงพื้นที่รับฟังความคิดเห็นของประชาชน
รฟม.ระบุว่า หากโครงการเกิดขึ้น จะช่วยให้ประชาชนประหยัดค่าเดินทางและเวลา ลดมลพิษทางอากาศ ตลอดจนส่งเสริมการพัฒนาเมือง การลงทุน การท่องเที่ยว และการเติบโตทางเศรษฐกิจของหาดใหญ่
- รฟม. บอกข่าวดี รถไฟฟ้า MRT 4 สาย ร่วมโครงการ ‘ไทยช่วยไทย พลัส 60/40’
- รฟม. พร้อม!! เริ่มบัตรโดยสารเหมาจ่ายรายวัน 40 บาท สายม่วง-แดง 1 ธ.ค.นี้
- ครม. เคาะเหมาจ่ายรถไฟฟ้าสายสีแดง-สีม่วง 40 บาทตลอดทั้งวัน