แฟชั่นรักษ์โลก! นวัตกรรมเส้นใยธรรมชาติจากเปลือกทุเรียน ผลงานสร้างสรรค์จากอาจารย์ ม.นครพนม
ใครจะคิดว่าเปลือกทุเรียนที่หลายคนมองว่าเป็นเพียงขยะหลังรับประทาน จะสามารถพลิกโฉมกลายเป็นเส้นใยธรรมชาติสำหรับสร้างสรรค์เครื่องแต่งกายและผลิตภัณฑ์แฟชั่นได้อย่างน่าสนใจ แถมยังมีคุณสมบัติพิเศษที่ผ่านการทดสอบในห้องปฏิบัติการ ทั้งการต้านเชื้อแบคทีเรียและการระบายอากาศ นี่คืออีกหนึ่งผลงานนวัตกรรมสร้างสรรค์ที่สะท้อนให้เห็นว่า วัสดุเหลือทิ้งจากธรรมชาติสามารถนำกลับมาสร้างคุณค่าใหม่ได้อย่างไม่สิ้นสุด
นวัตกรรมเส้นใยทุเรียน ภายใต้แบรนด์ MUW.OFFICIAL ผลงานสร้างสรรค์ของ ดร.อุษา ประชากุล (แอน) อาจารย์ประจำหลักสูตรศิลปกรรมศาสตร์ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยนครพนม ผู้มองเห็นศักยภาพของวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร และนำองค์ความรู้ด้านศิลปกรรม การออกแบบ และนวัตกรรมวัสดุมาผสมผสานกัน จนเกิดเป็นผลิตภัณฑ์แฟชั่นที่มีเอกลักษณ์ พร้อมตอบโจทย์แนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน
จุดเริ่มต้นของนวัตกรรมนี้เกิดจากการมองเห็นปัญหาของเปลือกทุเรียน ซึ่งเป็นวัสดุเหลือทิ้งจากการบริโภค โดยทั่วไปเมื่อรับประทานเนื้อทุเรียนแล้ว เปลือกมักถูกทิ้งและกลายเป็นขยะที่ต้องจัดการ หากกำจัดอย่างไม่เหมาะสมก็อาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศได้ แต่ ดร.อุษา เปลือกทุเรียนกลับเป็นวัตถุดิบที่มีศักยภาพในการพัฒนาต่อยอด จึงนำมาสู่แนวคิดการสกัดเส้นใยธรรมชาติจากเปลือกทุเรียน เพื่อนำไปใช้สร้างสรรค์งานหัตถกรรมและเครื่องแต่งกายภายใต้แบรนด์ MUW.OFFICIAL โดยมุ่งเน้นการออกแบบที่ผสานคุณค่าของวัสดุธรรมชาติเข้ากับความงามและการใช้งานจริง
“จาก Waste ที่เป็นศูนย์บาท เราสามารถทำให้กลับมามีมูลค่า และกลายเป็นสิ่งของที่มีคุณค่า ทำให้กลุ่มเป้าหมายต่าง ๆ อยากได้ไปครอบครองหรืออยากนำไปใช้งาน”
แนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับหลักการ Upcycling หรือการนำวัสดุเหลือทิ้งมาสร้างสรรค์เป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีมูลค่าเพิ่ม เป็นการเปิดโอกาสให้วัสดุที่เคยถูกมองข้ามกลับมามีบทบาทในอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ โดยเฉพาะด้านแฟชั่นและสิ่งทอ
ความโดดเด่นของนวัตกรรมเส้นใยทุเรียนได้ผ่านการทดสอบในห้องปฏิบัติการ โดยมีผลการทดสอบที่น่าสนใจ ได้แก่ คุณสมบัติต้านเชื้อแบคทีเรียได้ถึง 99.92% ตามผลการทดสอบที่ผู้พัฒนาระบุ, คุณสมบัติการระบายอากาศ ซึ่งผู้พัฒนาระบุว่ามีประสิทธิภาพดีกว่าผ้าไหมแท้ 100% เกือบเท่าตัว
คุณสมบัติเหล่านี้แสดงถึงศักยภาพของเส้นใยทุเรียนในการพัฒนาเป็นวัสดุทางเลือกสำหรับงานออกแบบสิ่งทอและเครื่องแต่งกาย โดยเฉพาะในยุคที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับทั้งความสวยงาม ความสบายในการสวมใส่ และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตาม ผลการทดสอบดังกล่าวยังเป็นข้อมูลที่ผู้พัฒนาเปิดเผยจากการสัมภาษณ์ ซึ่งรายละเอียดด้านมาตรฐานและเงื่อนไขการทดสอบจะช่วยยืนยันขอบเขตการใช้งานของวัสดุได้ชัดเจนยิ่งขึ้น การนำเสนอผลงานผ่านแฟชั่นโชว์ เป็นพื้นที่สื่อสารแนวคิดการออกแบบที่เชื่อมโยงศิลปะ วิทยาศาสตร์ นวัตกรรม และสิ่งแวดล้อมเข้าด้วยกัน โดยมีเส้นใยธรรมชาติเป็นหัวใจสำคัญของการสร้างสรรค์
ผลงานของ ดร.อุษา ประชากุล นับเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการนำองค์ความรู้ทางศิลปกรรมศาสตร์มาประยุกต์ใช้ในการพัฒนานวัตกรรมที่ตอบโจทย์สังคมร่วมสมัย ทั้งด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ การเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือทิ้ง และการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy) ขณะเดียวกัน ยังสะท้อนบทบาทของบุคลากรมหาวิทยาลัยนครพนมในการสร้างสรรค์ผลงานที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ทางวิชาการเข้ากับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีศักยภาพในการต่อยอดเชิงพาณิชย์ และอาจเป็นแรงบันดาลใจให้กับนักศึกษา นักออกแบบ ตลอดจนผู้ประกอบการที่สนใจพัฒนาวัสดุทางเลือกจากทรัพยากรธรรมชาติ