เช็กสาเหตุ-ปัจจัย! มะเร็งในโพรงจมูก โรคร้ายชนิดหายากที่ไม่ควรมองข้าม อาการเริ่มต้นคล้ายภูมิแพ้ – ไข้หวัด
มะเร็งในโพรงจมูก เป็นมะเร็งชนิดหายากที่เกิดขึ้นในโพรงจมูก อาการระยะเริ่มต้นอาจไม่ชัดเจน มักคล้ายอาการของโรคไซนัสหรือโรคภูมิแพ้ ไข้หวัด
มะเร็งในโพรงจมูก คืออะไร
มะเร็งของศีรษะและลำคอชนิดหนึ่ง เป็นเนื้องอกร้ายแรงเกิดขึ้นในโพรงจมูกหรือไซนัสข้างจมูก ซึ่งเป็นตำแหน่งซ่อนเร้นยากที่จะตรวจพบความผิดปกติด้วยการตรวจร่างกายธรรมดา ผู้ป่วยพบแพทย์ในระยะที่มีการแพร่กระจาย ทำให้เกิดอาการ เช่น ก้อนที่คอ มองเห็นภาพซ้อน หูอื้อ
สาเหตุที่ทำให้เกิดการติดเชื้อ
- สัมผัสสารก่อมะเร็ง : ปัจจัยที่เสี่ยงสำคัญ เช่น ควันบุหรี่ ฝุ่นไม้ และสารเคมีในอุตสาหกรรมสิ่งทอ โลหะ และสี อาชีพที่มีความเสี่ยงในอุตสาหกรรมต่าง ๆ เช่น งานไม้ งานโลหะ และงานก่อสร้าง
- ไวรัส : ไวรัส Epstein-Barr (EBV) ซึ่งทำให้เกิดโรคโมโนนิวคลีโอซิส (หรือเรียกอีกอย่างว่า “โมโน”) มีความเกี่ยวข้องกับมะเร็งโพรงจมูกโดยไวรัสชนิดนี้สามารถทำให้เกิดการเจริญเติบโตของเซลล์ผิดปกติในโพรงจมูกและไซนัสได้
- รับรังสี : บุคคลที่ได้รับการฉายรังสีเพื่อรักษามะเร็งศีรษะและลำคอ อาจมีความเสี่ยงในการเกิดเนื้องอกในบริเวณโพรงจมูกสูงขึ้น
- ทางพันธุกรรม : ผู้ที่มีภาวะทางพันธุกรรม เช่น กลุ่มอาการ Li-Fraumeni หรือมะเร็งต่อมไร้ท่อหลายชนิด (multiple endocrine neoplasia หรือ MEN) อาจมีความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งต่างๆ มากขึ้น รวมถึงมะเร็งโพรงจมูกและไซนัส การกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมบางอย่างที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมอาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งโพรงจมูกได้ เช่น โรคโพลีโพซิสแบบมีต่อมน้ำเหลืองในคนในครอบครัว (FAP) ซึ่งเป็นภาวะทางพันธุกรรมที่ทำให้เกิดการเกิดโพลิปหลายจุดในลำไส้ใหญ่ อาจเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งในส่วนอื่นๆ ของร่างกายที่เพิ่มขึ้น เช่น โพรงจมูกด้วย
ปัจจัยเสี่ยงมะเร็งในโพรงจมูก
- การติดเชื้อไวรัส EBV (Epstein-Barr Virus) โดยมีการศึกษาพบว่าผู้ป่วยมะเร็งหลังโพรงจมูกจะมีสารภูมิคุ้มกันต่อไวรัสชนิดนี้ในปริมาณที่สูงกว่าประชากรทั่วไป
- พันธุกรรม เช่น เชื้อชาติจีนและประชากรในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
- อาหารหมักดอง ปลาเค็ม ปลาร้า อาหารที่มีสารไนโตรซามีน
- สิ่งแวดล้อม เช่น ควันไฟ ฝุ่นละออง สารเคมี การสูบบุหรี่
- มะเร็งโพรงจมูกมักได้รับการวินิจฉัยในผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปี เมื่ออายุมากขึ้น ความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งจะเพิ่มขึ้นเนื่องจากการสัมผัสกับปัจจัยเสี่ยงสะสม เช่น การสูบบุหรี่และการดื่มแอลกอฮอล์
อาการของมะเร็งในโพรงจมูก
ระยะแรกจะมีอาการหูอื้อข้างเดียว ชาที่บริเวณใบหน้าบางส่วน และมีก้อนนูนอยู่ตรงต้นคอใต้ติ่งหู เรียกส่วนนี้ว่าลำคอด้านนอกส่วนบน บางครั้งมีเลือดกำเดาไหล คัดจมูกข้างเดียว หรือบางครั้งเห็นภาพซ้อน โดยทั้งหมดที่กล่าวมาเป็นอาการเริ่มแรกของมะเร็งในโพรงจมูก ซึ่งแตกต่างจากไข้หวัดทั่วไป หากมีอาการเหล่านี้นอกเหนือจากไอ เจ็บคอ และน้ำมูกไหล ควรรีบพบแพทย์
การป้องกันมะเร็งโพรงจมูก
- การหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และการดื่มแอลกอฮอล์ : ถ้ากินหรือสูบมากเกินไปเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของมะเร็งโพรงจมูก การเลิกสูบบุหรี่และลดการบริโภคแอลกอฮอล์สามารถลดความเสี่ยงได้มาก
- การลดการสัมผัสกับสารก่อมะเร็ง : ลดการสัมผัสกับสารเคมีอันตรายให้เหลือน้อยที่สุด โดยเฉพาะในสถานที่ทำงาน การใช้อุปกรณ์ป้องกันในสถานที่ทำงานที่มีสารเคมี ฝุ่น หรือสารก่อมะเร็งอื่นๆ จะช่วยลดความเสี่ยงได้
- การตรวจสุขภาพเป็นประจำ : การไปพบผู้ให้บริการด้านการดูแลสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคมะเร็งหรือปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ สามารถช่วยในการตรวจพบได้ในระยะเริ่มต้น
ที่มาข้อมูล : apollohospitals / bangkokhospital / rama.mahidol