เนเธอร์แลนด์ จ่อลดข้าราชการ 25,000 ตำแหน่ง ใช้ AI ทำงานแทน

เนเธอร์แลนด์ จ่อลดข้าราชการ 25,000 ตำแหน่ง ใช้ AI ทำงานแทน

รัฐบาลเนเธอร์แลนด์วางเป้าลดกำลังคนภาครัฐส่วนกลางประมาณ 25,000 ตำแหน่งงานเต็มเวลา ภายในปี 2578 หรือ ค.ศ. 2035 ผ่านการปรับระบบงาน ลดขั้นตอนที่ไม่จำเป็น และนำเทคโนโลยีรวมถึงปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI มาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ

แผนนี้ต้องการปรับระบบราชการให้ทำงานง่ายขึ้น รวดเร็วขึ้น และมีขนาดเล็กลง ตั้งเป้าลดค่าใช้จ่ายในการบริหารจาก 900 ล้านยูโรในปี 2570 เพิ่มเป็น 3,500 ล้านยูโรต่อปีตั้งแต่ปี 2578 เป็นต้นไป ทั้งนี้ ตำรวจและกลาโหมเป็นหน่วยที่ได้ยกเว้นจากมาตรการลดงบดังกล่าว

ลดคนหลายปี พิจารณาตำแหน่งว่างก่อนรับทดแทน

เอริก ฟัน เดอร์ เบิร์ก รัฐมนตรีช่วยผู้รับผิดชอบด้านความสัมพันธ์ภายในราชอาณาจักรและการเพิ่มประสิทธิภาพภาครัฐ เปิดเผยแนวทางปรับลดกำลังคน โดยตัวเลข 25,000 ตำแหน่งคิดเป็นประมาณ 16% ของฐานกำลังคนราว 160,000 ตำแหน่งงานเต็มเวลา

เขาระบุว่า ไม่ได้ตั้งใจใช้วิธีหยุดรับบุคลากรใหม่ทั้งหมด เพราะหากบุคลากรสำคัญออกไปแล้วไม่มีคนทดแทน งานอาจหยุดชะงัก แต่จะพิจารณาเป็นกรณีว่า เมื่อมีคนออกจากตำแหน่ง จำเป็นต้องรับคนใหม่มาทดแทนหรือไม่

จำนวนตำแหน่งที่ลดลงจะแตกต่างกันตามหน่วยงาน และรัฐบาลยังต้องพิจารณาว่าภารกิจใดควรทำให้น้อยลงหรือยุติการดำเนินการ เพื่อให้ขนาดกำลังคนสอดคล้องกับงานที่เหลืออยู่

รัฐบาลเนเธอร์แลนด์ จะเปิดเผยเป้าหมายและแผนประหยัดค่าใช้จ่ายจากการใช้ AI ใน ไตรมาสแรกของปี 2570 ควบคู่กับการปรับระบบเทคโนโลยีสารสนเทศให้ใช้มาตรฐานร่วมกัน และการจัดซื้อร่วมระหว่างหน่วยงาน

อีกแนวทางคือทำให้ประชาชนติดต่อภาครัฐได้สะดวกขึ้น โดยหน่วยงานสามารถแบ่งปันข้อมูลกันอย่างปลอดภัย เพื่อลดการขอให้ประชาชนหรือผู้ประกอบการส่งข้อมูลเดิมซ้ำหลายครั้ง

การนำ AI มาใช้จึงอยู่ในแผนปรับวิธีทำงานทั้งระบบ ขณะที่รายละเอียดว่าจะช่วยประหยัดเงินหรือทดแทนภาระงานแต่ละประเภทได้เท่าไร ยังต้องติดตามแผนที่จะประกาศต่อไป

รัฐบาลยังเดินหน้าลดหรือปรับกฎระเบียบอย่างน้อย 500 ข้อต่อปี พร้อมลดความซับซ้อนของข้อยกเว้นและขั้นตอนต่าง ๆ ซึ่งทำให้ทั้งเจ้าหน้าที่ ประชาชน และธุรกิจต้องเสียเวลาจัดการเอกสาร

นอกจากนี้ ยังเตรียมลดจำนวนองค์กรที่ปรึกษาและคณะกรรมการ รวมถึงปรับวิธีประสานงานระหว่างหน่วยงาน เพื่อลดภารกิจที่ซ้ำซ้อนและทำให้การตัดสินใจคล่องตัวขึ้น

สำนักงานจะเล็กลง ตั้งเป้าหนึ่งโต๊ะต่อพนักงานสองคน

ในส่วนของพื้นที่ทำงาน ฟัน เดอร์ เบิร์กอธิบายว่า การทำงานจากบ้านทำให้สำนักงานหลายแห่งมีพื้นที่ว่าง แม้ในวันที่มีคนเข้าทำงานมาก อัตราใช้งานก็ยังไม่เต็มพื้นที่

รัฐบาลจึงตั้งเป้าให้มี หนึ่งจุดทำงานต่อพนักงานสองคน และลดการถือครองอาคารที่ไม่จำเป็น เพื่อลดค่าใช้จ่ายด้านสำนักงาน โดยอาคารอาจนำไปใช้ประโยชน์อื่น เช่น ที่อยู่อาศัยหรือพื้นที่เชิงพาณิชย์

สำหรับรายละเอียดการลดค่าใช้จ่ายของแต่ละหน่วยงาน รัฐบาลจะจัดทำเพิ่มเติมในกระบวนการงบประมาณ โดยยอมรับว่าการทำงานให้มีประสิทธิภาพขึ้นเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอ ต้องตัดสินใจควบคู่กันว่ารัฐควรรับผิดชอบภารกิจใดต่อ และภารกิจใดควรลดลง

ไทยมีแผนลดข้าราชการ ตั้งเป้าเออร์ลี่รีไทร์ปีละ 5%

สำหรับประเทศไทย รัฐบาลมีแนวทางปรับลดกำลังคนผ่าน โครงการเกษียณอายุก่อนกำหนด หรือเออร์ลี่รีไทร์ ควบคู่กับการควบคุมจำนวนตำแหน่งและลดภารกิจซ้ำซ้อนของหน่วยงานรัฐ

นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรีฝ่ายกฎหมาย เคยเปิดเผยว่า โครงการเออร์ลี่รีไทร์ข้าราชการพลเรือนสามัญมีเป้าหมายเบื้องต้นลดอัตรากำลังประมาณ 5% ต่อปี โดยตั้งใจเริ่มในปีงบประมาณ 2570 ส่วนการปรับโครงสร้างและลดหน่วยงานที่ทำงานซ้ำซ้อนจะต้องทยอยดำเนินการ เพื่อไม่ให้กระทบภารกิจและบริการประชาชน

ความคืบหน้าล่าสุดเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2569 นายปกรณ์ระบุว่า จะหารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในวันที่ 29 ตุลาคม เพื่อสรุปรายละเอียดก่อนเสนอคณะรัฐมนตรี โดยเบื้องต้นมุ่งกลุ่มอายุ 50 ปีขึ้นไป และอาจพิจารณาลดเกณฑ์ลงมาในช่วงอายุ 40 ปี หากมีผู้เข้าร่วมน้อย ส่วนเงินชดเชยคาดว่าไม่เกิน 15 เท่า แต่หลักเกณฑ์ยังไม่เป็นข้อยุติ

อีกมาตรการที่มีแนวทางปฏิบัติแล้วคือ การตรึงกรอบอัตรากำลังและชะลอการเพิ่มตำแหน่งข้าราชการใหม่ โดยสำนักงาน ก.พ. อธิบายว่า ส่วนราชการต้องบริหารกำลังคนภายในกรอบที่มีอยู่ ณ วันที่ 1 ตุลาคม 2569 และจะไม่มีการอนุมัติจัดสรรอัตราข้าราชการตั้งใหม่ในช่วงปีงบประมาณ 2570–2575 ให้ใช้การเกลี่ยตำแหน่งภายในกระทรวงรองรับภารกิจก่อน

นอกจากนี้ ยังมีแนวทาง ยุบเลิกตำแหน่งในสายงานสนับสนุน 11 สายงานเมื่อผู้ดำรงตำแหน่งเกษียณอายุ โดยมุ่งปรับรูปแบบการทำงานในภารกิจที่ไม่จำเป็นต้องใช้การจ้างแบบข้าราชการ

ทิศทางของไทยจึงประกอบด้วยการจูงใจให้สมัครใจออกก่อนเกษียณ การจำกัดการเพิ่มตำแหน่ง และทยอยลดตำแหน่งบางประเภทเมื่อคนเดิมเกษียณ ส่วนเป้าหมายเออร์ลี่รีไทร์ปีละ 5% ยังต้องรอรายละเอียดและการอนุมัติโครงการก่อนดำเนินการ

- เออร์ลี่รีไทร์ข้าราชการ 2570 ชดเชย 15 เท่า อายุ 50 ปีขึ้นไป เช็ก ได้เงินกี่บาท

- ไมโครซอฟต์ เปิดโครงการสมัครใจลาออก ผู้มีสิทธิ์ 60,000 คน ลดต้นทุนไปทุ่ม AI

- รัฐบาลสวีเดน สั่งบล็อก ChatGPT และ Claude บนคอมฯ ราชการ ห่วงข้อมูลอ่อนไหวหลุด

- ปลดพนักงาน 1,000 ตำแหน่ง เน็ตฟลิกซ์ พิษยอดคนดูลดฮวบ ฉุดหุ้นร่วงหนัก 40% รอบปี