“ส.อ.ท.” ชี้ Microsoft 365 ล่มสะท้อนความเสี่ยงดิจิทัล เตือนธุรกิจอย่าตื่นตระหนก เร่งทำ BCP เตรียมความพร้อม หาช่องทางสำรอง รับมือระบบขัดข้อง
นางพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เปิดเผยว่า กรณีบริการ Microsoft 365 ขัดข้องในหลายประเทศ ส่งผลให้ผู้ใช้งานบางส่วนไม่สามารถเข้าถึง Outlook, Exchange Online รวมถึงฟังก์ชันที่เกี่ยวข้องกับ Microsoft Teams, Copilot และบริการอื่น ๆ ขององค์กรได้ตามปกติ
เหตุการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า แม้ระบบคลาวด์จะช่วยเพิ่มความรวดเร็วและประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจ แต่การพึ่งพาระบบดิจิทัลที่เชื่อมโยงกันเป็นวงกว้างก็ทำให้เหตุขัดข้องจากจุดหนึ่งสามารถส่งผลกระทบต่อกิจกรรมทางธุรกิจหลายด้านพร้อมกันได้
ทั้งนี้ ส.อ.ท. ได้หารือกับ รองศาสตราจารย์ ดร.อติวงศ์ สุชาโต รองคณบดี (สารสนเทศ) คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้รับทราบข้อมูลว่า เหตุขัดข้องทางเทคนิคสามารถเกิดขึ้นได้กับระบบเทคโนโลยีสารสนเทศขนาดใหญ่
เนื่องจากระบบประกอบด้วยเซิร์ฟเวอร์ เครือข่าย ซอฟต์แวร์ และกระบวนการอัตโนมัติจำนวนมากที่ต้องทำงานร่วมกัน โดยเหตุการณ์ลักษณะนี้เคยเกิดขึ้นกับผู้ให้บริการคลาวด์และแพลตฟอร์มสังคมออนไลน์รายใหญ่หลายแห่งมาแล้ว แต่ระดับความรุนแรงและขอบเขตของผลกระทบจะแตกต่างกันไป
สำหรับข้อมูลจากไมโครซอฟท์ระบุว่า สาเหตุเบื้องต้นเกิดจากเซิร์ฟเวอร์จำนวนหนึ่งไม่สามารถให้บริการได้ ส่งผลให้ภาระงานถูกถ่ายโอนไปยังเซิร์ฟเวอร์ที่เหลือ จนเกิดภาระงานหนาแน่น และปัญหาการเชื่อมต่อ
ดังนั้น ปัญหาภาระงานที่สูงขึ้นจึงเป็นผลจากกำลังรองรับของระบบที่ลดลง ไม่ใช่เกิดจากปริมาณผู้ใช้งานเพิ่มขึ้นอย่างผิดปกติ โดยไมโครซอฟท์อยู่ระหว่างปรับการตั้งค่าระบบ กู้คืนเซิร์ฟเวอร์ และกระจายภาระงานเพื่อฟื้นฟูบริการ
อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดจากการโจมตีทางไซเบอร์ และไมโครซอฟท์ยังอยู่ระหว่างตรวจสอบสาเหตุ จึงไม่ควรด่วนสรุป หรือเผยแพร่ข้อมูลที่ยังไม่ได้รับการยืนยัน โดยองค์กรควรติดตามประกาศจากไมโครซอฟท์และช่องทางอย่างเป็นทางการอย่างใกล้ชิด
ทั้งนี้ผลกระทบต่อภาคธุรกิจจะขึ้นอยู่กับระดับการพึ่งพาบริการดังกล่าว โดยองค์กรที่ใช้ Microsoft 365 ในการรับส่งอีเมล การจัดตารางนัดหมาย การประชุม การยืนยันตัวตน การจัดเก็บเอกสาร หรือเชื่อมต่อข้อมูล อาจเผชิญปัญหาการติดต่อภายใน การให้บริการลูกค้า การอนุมัติงาน และการประสานงานกับคู่ค้า
เมื่อปัญหาเกิดขึ้นในโครงสร้างพื้นฐานของผู้ให้บริการ องค์กรผู้ใช้งานไม่สามารถเข้าไปแก้ไขระบบส่วนกลางได้เอง แต่สามารถลดความเสียหายและทำให้งานสำคัญดำเนินต่อไปได้ หากมีแผนเตรียมความพร้อมที่เหมาะสม
ส.อ.ท. จึงเห็นว่าภาคธุรกิจควรนำเหตุการณ์ครั้งนี้มาทบทวนความพร้อมใน 5 ด้านสำคัญ ได้แก่ 1. จัดทำแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Plan: BCP) เพื่อเตรียมรับมือกรณีเกิดวิกฤตหรือระบบสำคัญหยุดให้บริการ 2. เตรียมช่องทางสื่อสารสำรองที่เป็นอิสระจากระบบหลัก เช่น หมายเลขโทรศัพท์ กลุ่มสื่อสารฉุกเฉิน หรือรายชื่อผู้ติดต่อที่จัดเก็บไว้บนแพลตฟอร์มอื่น
- สำรองข้อมูลสำคัญอย่างสม่ำเสมอและทดสอบการกู้คืนจริง โดยอาจประยุกต์ใช้หลัก 3-2-1 คือมีข้อมูลอย่างน้อย 3 ชุด จัดเก็บไว้ในสื่อ 2 ประเภท และมีอย่างน้อย 1 ชุดอยู่นอกระบบหรือสถานที่หลัก
- ยกระดับมาตรการความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ทั้งการยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน การกำหนดสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลเท่าที่จำเป็น การอัปเดตซอฟต์แวร์ การเฝ้าระวังเหตุผิดปกติ และการอบรมพนักงาน โดยเฉพาะการระมัดระวังอีเมลหรือข้อความปลอมที่อาจแอบอ้างเป็นการแจ้งแก้ไขระบบในช่วงเกิดเหตุ
และ 5. ซ้อมแผนรับมือและบริหารความเสี่ยงจากผู้ให้บริการภายนอก โดยกำหนดระยะเวลาสูงสุดที่องค์กรยอมรับได้หากระบบสำคัญหยุดทำงาน ทบทวนข้อตกลงระดับการให้บริการ และทดสอบสถานการณ์อย่างสม่ำเสมอ
สำหรับผู้ประกอบการ SMEs ซึ่งอาจมีข้อจำกัดด้านบุคลากร งบประมาณ และความรู้เฉพาะทาง ไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นด้วยการลงทุนระบบราคาแพง แต่ควรเริ่มจากการระบุข้อมูล และงานที่มีความสำคัญ กำหนดผู้รับผิดชอบ จัดทำรายชื่อติดต่อสำรอง เปิดใช้ระบบยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน และทดลองกู้คืนข้อมูลเป็นระยะ รวมถึงขอคำแนะนำจากผู้ให้บริการหรือผู้เชี่ยวชาญที่น่าเชื่อถือ
นางพิมพ์ใจกล่าวเพิ่มเติมว่า ส.อ.ท. มีสถาบันดิจิทัลเพื่ออุตสาหกรรม (IDTI) ซึ่งทำหน้าที่ส่งเสริมการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในภาคอุตสาหกรรม และพร้อมประสานความร่วมมือกับสถาบันการศึกษา ผู้เชี่ยวชาญ และหน่วยงานด้านดิจิทัล เพื่อเสริมสร้างความรู้แก่ผู้ประกอบการในเรื่องแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ การสำรองข้อมูล และมาตรฐานความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการดำเนินงานควบคู่กับการสร้างความยืดหยุ่นและความพร้อมรับมือความเสี่ยงขององค์กร
“เราไม่ควรตื่นตระหนกกับเหตุการณ์ครั้งนี้ แต่ควรใช้เป็นสัญญาณให้ทุกองค์กรกลับมาทบทวนว่า หากระบบหลักหยุดทำงาน ธุรกิจจะเดินหน้าต่ออย่างไร ความพร้อมที่ดีไม่ใช่การคาดหวังว่าระบบจะไม่ขัดข้อง แต่คือความสามารถในการรับมือและกลับมาดำเนินงานได้อย่างรวดเร็ว”