สมาคมวิศวกรฯ ชี้ 5 ปัจจัยเสี่ยงกันสาดอาคารเก่าถล่ม หลังเกิดเหตุซอยประชาสงเคราะห์ เตือนอาคารอายุ 60 ปีขึ้นไปเร่งตรวจสอบ
จากเหตุการณ์กันสาดคอนกรีตอาคารพาณิชย์เก่าแก่อายุเกือบ 60 ปี ในซอยประชาสงเคราะห์ เขตดินแดงทรุดตัวลงมาปิดทางเข้าออกอาคาร 3 คูหา เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2569 นั้น
เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย และ อ.ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ให้ข้อมูลว่า ปัญหากันสาดอาคารเก่าถล่ม เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นซ้ำซาก เช่น เหตุการณ์กันสาดอาคารเก่าอายุกว่า 100 ปีถล่ม บริเวณปากซอยสำราญราษฎร์ เขตพระนคร เมื่อปี 2568 และกันสาดปูนอาคารเก่าอายุกว่า 90 ปีถล่มบริเวณแยกหมอมี ถ.พระราม 4 เมื่อเดือน มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา มีผู้เสียชีวิต 1 ราย
ศ.ดร.อมร วิเคราะห์เหตุการณ์การถล่มของกันสาดอาคารล่าสุดที่ ซ.ประชาสงเคราะห์ ว่ายังไม่ทราบแน่ชัดว่าเกิดจากสาเหตุใด แต่ปัจจัยหลักๆ ของกันสาดถล่ม มักคล้ายๆ กัน โดยมีสาเหตุสำคัญ 5 ปัจจัยคือ
1. ลักษณะโครงสร้างของตัวกันสาดเองที่เป็นโครงสร้างยื่น มีจุดรองรับฝั่งเดียว โครงสร้างลักษณะนี้ มีความเสี่ยงที่จะร่วงหลุดได้ง่าย เนื่องจากขึ้นอยู่กับความแข็งแรงของจุดรองรับที่มีเพียงด้านเดียว
2. โครงสร้างอาคารเก่า มักประสบปัญหาการเสื่อมสภาพ เช่น คอนกรีตกำลังลดลง เหล็กเสริมเป็นสนิม โดยเฉพาะอย่างยิ่งคอนกรีตสมัยก่อนอาจมีความพรุนมาก ทำให้ความชื้นซึมเข้าไปถึงเหล็กเสริม จนเหล็กเสริมเป็นสนิม
3. กันสาดเป็นโครงสร้างภายนอก ที่ต้องสัมผัส กับฝน แสงแดด และความชื้นทุกๆ ปี ปัจจัยเหล่านี้ทำให้เร่งการเสื่อมสภาพของคอนกรีตและเหล็กเสริมที่อยู่ด้านใน
4. ลักษณะการยึดต่อ ของกันสาด ต้องดูว่า แผ่นกันสาดยึดกับพื้นด้านใน หรือแปะอยู่กับผนัง ซึ่งความแข็งแรงจะแตกต่างกัน หากมีพื้นต่อเนื่องด้านใน จะแข็งแรงกว่ายึดติดกับเพียงผนังด้านนอกเท่านั้น
5. การระบายน้ำของกันสาด หากเป็นกันสาดที่มีขอบปูนกั้นที่ปลาย และไม่มีการระบายน้ำที่ดี อาจทำให้น้ำฝนตกสะสม เป็นการเพิ่มน้ำหนักที่กระทำต่อพื้นกันสาด
ศ.ดร.อมร กล่าวเสริมว่า โครงสร้างคอนกรีตทุกประเภทมีอายุการใช้งานที่จำกัด หากอายุเกิน 60-70 ปีขึ้นไป มีความเสี่ยงที่จะเสื่อมสภาพ และหลุดล่วงได้ ดังนั้น ในเบื้องต้นเจ้าของอาคารจะต้องตรวจสอบอาคารของตน และบำรุงรักษาให้อยู่ในสภาพดี โดยแนะนำให้สังเกตจากรอยร้าวที่เกิดขึ้นเป็นแนวยาวตลอดแนวกันสาด และ สัญญานการเกิดสนิมเหล็ก หากเกิดรอยร้าวดังกล่าวมีความเสี่ยงที่จะทำให้พื้นกันสาดหักถล่มลงมา จะต้องแจ้งวิศวกรให้เข้าตรวจสอบโดยด่วน
นอกจากนี้หน่วยงานท้องถิ่น เช่น กทม. ซึ่งมีหน้าที่กำกับการใช้อาคารให้มีความปลอดภัย ควรต้องส่งเจ้าหน้าที่ เช่น นายช่างหรือนายตรวจโยธา เข้าตรวจสอบอาคารเก่าเป็นระยะๆ และให้คำแนะนำแก่เจ้าของอาคารในการปรับปรุงแก้ไขอาคารให้แข็งแรงต่อไป