หลายพื้นที่วิกฤตน้ำท่วมเริ่มคลี่คลาย แต่วิกฤตของประชาชนยังไม่จบ สิ่งที่รออยู่หลังน้ำลดคือบ้านเรือน ทรัพย์สิน พื้นที่ทำกินที่เสียหาย ค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมฟื้นฟู และรายได้ที่ลดลง สวนทางหนี้สินที่เพิ่มขึ้น
ผลสำรวจ KPI Poll สถาบันพระปกเกล้า เรื่อง “ความกังวลและความคาดหวังของประชาชน ต่อการฟื้นฟูหลังน้ำท่วม” จากประชาชนทั่วประเทศ 2,000 ตัวอย่าง สะท้อนความกังวลของผู้ประสบภัยไว้ชัดเจน
มากที่สุดร้อยละ 38.8 กังวลเรื่องบ้านหรือทรัพย์สินเสียหาย รองลงมาร้อยละ 24.8 กลัวน้ำท่วมซ้ำ และร้อยละ 18.2 กังวลเรื่องรายได้ลดลงหรือหนี้สินเพิ่มขึ้น
ตัวเลขเหล่านี้ชี้ว่า แม้น้ำจะลดแต่ความไม่มั่นคงในชีวิตของประชาชนผู้ประสบภัยยังคงอยู่
ที่น่าห่วงคือร้อยละ 37.3 มองว่าหนี้สินและค่าซ่อมแซมจะเป็นปัญหายืดเยื้อยาวนานที่สุด รองลงมาร้อยละ 18.3 ระบุรายได้และอาชีพยังไม่ฟื้นตัว นี่คือสองโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาลต้องเร่งแก้ไข
ผู้ประสบภัยจำนวนไม่น้อยต้องหาเงินซ่อมบ้านและซื้อข้าวของจำเป็น ขณะที่รายได้จากการทำงานยังไม่กลับมาเหมือนเดิม เมื่อรายจ่ายเพิ่มแต่รายได้ลด การฟื้นฟูชีวิตย่อมไม่ง่าย หากปล่อยให้ประชาชนแบกรับตามลำพัง ความเสียหายจากน้ำท่วมอาจลุกลามเป็นปัญหาหนี้ครัวเรือน และเศรษฐกิจฐานรากในระยะยาว
ผลสำรวจยังพบว่า ร้อยละ 40.5 ต้องการให้ภาครัฐช่วยเหลือด้วยเงินเยียวยามากที่สุด รองลงมาร้อยละ 21.6 ต้องการความช่วยเหลือซ่อมแซมบ้านและทรัพย์สินจำเป็น และร้อยละ 12.1 ต้องการให้พักหนี้หรือลดภาระค่าใช้จ่าย
บ่งบอกถึงสิ่งที่ประชาชนต้องการไม่ใช่แค่คำให้กำลังใจ แต่คือความช่วยเหลือที่จับต้องได้และถึงมือรวดเร็ว
รัฐจึงควรเร่งจ่ายเงินเยียวยาให้ทั่วถึง ลดขั้นตอนที่ไม่จำเป็น ประสานหน่วยงานให้ช่วยซ่อมแซมที่อยู่อาศัย บรรเทาภาระหนี้ และสนับสนุนให้ประชาชนกลับมาประกอบอาชีพได้โดยเร็ว ควบคู่กับการดูแลสุขภาพกายและจิตใจ รวมถึงเตรียมความพร้อมรับมือภัยซ้ำให้เหมาะสมกับความเสี่ยงของแต่ละพื้นที่
บทเรียนครั้งนี้ชัดเจนว่า การบริหารจัดการน้ำไม่ควรสิ้นสุดเมื่อระบายน้ำออกจากพื้นที่ แต่ต้องต่อเนื่องไปถึงการฟื้นฟูชีวิตผู้ประสบภัยด้วย
สำหรับคนที่บ้านเสียหาย เงินเก็บหมด และยังมีหนี้ต้องจ่าย การกลับสู่ชีวิตปกติไม่ใช่เรื่องที่จะทำได้ชั่วข้ามคืน
วันนี้น้ำอาจจะลดลง แต่ภารกิจใหญ่ของรัฐยังไม่จบ นั่นคือการขจัดความกังวลและฟื้นความมั่นคงให้ประชาชน เพื่อให้ทุกครอบครัวสามารถตั้งหลัก กลับมาทำมาหากิน ใช้ชีวิตได้อย่างปกติอีกครั้ง