ขอบคุณคุณกรณ์ จาติกวณิช สส บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ อดีตรัฐมนตรีกระทรวงการคลัง ที่อภิปรายในสภาฯ ถึงปัญหาภาษีบุหรี่ซิกาแรท 2 อัตราที่ใช้มาตั้งแต่ปี 2560 ที่ทำให้รัฐเก็บภาษีลดลงปีละกว่า 2 หมื่นล้านบาท ขณะที่คนสูบบุหรี่ไม่ลดลง การเปลี่ยนภาษีบุหรี่จากอัตราเดียว ที่ใช้มาตั้งแต่ปี 2533 เป็น 2 อัตราในปี 2560 เป็นเรื่องที่”ผิดหลักวิชาการ“ของโครงสร้างภาษีบุหรี่ที่ดีตั้งแต่ต้น ทันทีที่มีการประกาศใช้ภาษี 2 อัตราในเดือนตุลาคมปี 2560 ผู้เชี่ยวชาญภาษีบุหรี่ขององค์การอนามัยโลก ก็ให้ความเห็นว่า การใช้อัตราภาษีบุหรี่จาก 1 เป็น 2 อัตรา จะส่งผลเสียต่อการควบคุมยาสูบ การจัดการภาษียาสูบที่ถูกต้อง ประเทศจะมีรายได้ภาษีที่เพิ่มขึ้น คนสูบบุหรี่ที่ลดลง และค่ารักษาพยาบาลคนป่วยที่ลดลง เดือนสิงหาคม ปี 2561 เมื่อสหประชาชาติส่งทีมงานมาประเมินผลความคืบหน้า การป้องกันและควบคุมNCDs ของประเทศไทย 2 ใน 17 ข้อเสนอแนะคือ ให้ประเทศไทยปรับภาษีบุหรี่ให้เหลืออัตราเดียว และให้มีการวางแผนขึ้นภาษียาเส้น เพราะประเทศไทยจะลดจำนวนคนสูบบุหรี่ได้ยาก หากปล่อยให้บุหรี่ชนิดต่างๆ มีราคาที่แตกต่างกันอย่างที่เป็นอยู่ คนที่ไม่มีเงินซื้อบุหรี่ ก็จะหันมาสูบยาสูบราคาถูก หรือบุหรี่ยาเส้นแทนที่จะเลิกสูบเวลาที่มีการขึ้นภาษี หรือไม่มีเงินซื้อบุหรี่ซอง เดือนกันยายน ปี 2562 องค์การอนามัยโลกได้ส่งผู้เชี่ยวชาญ Dr.Mark Goodchild เดินทางมาประชุมกับกรมสรรพสามิต แนะนำให้ปรับภาษีให้เหลืออัตราเดียว หรือหากยังทำไม่ได้ในทันที ให้ปรับเปอร์เซ็นต์ของภาษี 2 อัตราให้เหมาะสมขึ้น ในปี 2564 กระทรวงการคลังได้ปรับภาษีบุหรี่ซิกาแรทใหม่ แต่ก็ยังคงเป็น 2 อัตรา การประเมินประสิทธิ์ภาพภาษีบุหรี่ของประเทศไทยในปี 2565 ได้ 1.88 จากคะแนนเต็ม 5 อยู่อันดับ 100 จาก 174 ประเทศที่มีการประเมิน รายได้ภาษีจากบุหรี่ที่เก็บได้ลดลงทุกปี แต่ก็ไม่มีการปรับโครงสร้างภาษี จนถึงพ.ศ.นี้ เป็นเรื่องที่ฟ้องถึงประสิทธิภาพในการการแก้ปัญหาของรัฐบาลไทย ที่ปล่อยให้ปัญหาเรื้อรัง แม้เวลาจะผ่านมาเกือบ 9 ปีเต็ม ทั้งๆที่ความเสียหายชัดเจน ทั้งรายได้รัฐที่ลดลงปีละสองหมื่นล้านบาท คนสูบบุหรี่ไม่ลดลง ขอยำ้ว่า ภาษีบุหรี่ที่ไร้ประสิทธิภาพ เป็นสาเหตุสำคัญที่สุดที่ทำให้คนสูบบุหรี่ไม่ลดลง จึงขอให้ผู้ใหญ่บางคนในรัฐบาล ที่เฝ้าสงสัยว่า ทำไมรณรงค์ไม่สูบบุหรี่แล้วคนสูบไม่ลดลง ให้มีความเข้าใจที่ถูกต้องด้วย ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ 14 กันยายน 2569 อ้างอิง