อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศยอมรับ ส่งออกข้าวและมันสำปะหลังปีนี้พลาดเป้าหมาย คาดข้าวส่งออกได้เพียง 6.5 ล้านตัน ต่ำสุดในรอบ 5 ปี ชี้ปัจจัยลบจากเศรษฐกิจโลกและสงคราม พร้อมยืดอกรับผิดชอบเอง
อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศรับผิด ส่งออกข้าว-มันสำปะหลังพลาดเป้า
นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยถึงสถานการณ์ส่งออกข้าว และมันสำปะหลังของไทยในปีนี้ว่า การส่งออกข้าว คาดว่าอาจได้เพียง 6.5 ล้านตัน จากเป้าหมาย 7 ล้านตัน ต่ำสุดในรอบ 5 ปี นับจากปี พ.ศ. 2565 ที่ส่งออกได้ 7.69 ล้านตัน โดยในช่วง 9 เดือน (ม.ค.-ก.ย.) ปีนี้ ส่งออกได้แล้วเพียง 4.99 ล้านตัน ลดลง 19.26% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน มูลค่า 2,962 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ลดลง 16.84% หากจะส่งออกให้ได้ถึง 7 ล้านตัน ช่วงเดือน ก.ย.-ธ.ค. 2569 ต้องทำให้ได้ถึงเดือนละ 800,000-900,000 ตัน ซึ่งเป็นไปได้ยาก จากใบอนุญาตส่งออกจนถึงเดือน ก.ย. 2569 อยู่ที่เพียง 5 ล้านตันเศษเท่านั้น
ปัจจัยฉุดส่งออกข้าวไทยต่ำสุดในรอบ 5 ปี
ทั้งนี้ เพราะตลอดทั้งปีนี้ ความต้องการซื้อข้าวของโลกลดลงมาก จนส่งผลให้การส่งออกข้าวของ 5 ประเทศผู้ส่งออกรายใหญ่ของโลก ทั้งไทย เวียดนาม ปากีสถาน สหรัฐฯ ลดลงมากถึง 4% ยกเว้นอินเดีย ที่เพิ่มขึ้น 2% เพราะราคาต่ำกว่าประเทศอื่นมาก เช่น ข้าวขาว 5% ของอินเดีย อยู่ที่ตันละ 388 เหรียญสหรัฐฯ แต่ของไทย 480 เหรียญสหรัฐฯ เวียดนาม 420 เหรียญสหรัฐฯ
นอกจากนี้ ราคาข้าวของไทยยังแพงกว่าคู่แข่งมาก โดยข้าวขาว 5% ของไทย สูงกว่าอินเดีย 21.3% สูงกว่าปากีสถาน 12.2% และสูงกว่าเวียดนาม 11.6% ยิ่งในภาวะเศรษฐกิจโลกชะลอตัว ผู้ซื้อรัดเข็มขัด และซื้อข้าวราคาถูกกว่า ขณะเดียวกัน ยังมีปัญหาการสู้รบในตะวันออกกลาง ทำให้ตลาดอิรัก ที่เคยส่งออกได้ปีละกว่า 1 ล้านตัน ส่งออกไม่ได้ เพราะการขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุสไม่ปลอดภัย ส่วนผู้ซื้อสำคัญรายอื่น อย่างอินโดนีเซีย ก็งดนำเข้าข้าว รวมถึงค่าเงินบาทแข็งค่าขึ้น และค่าระวางเรือสูงขึ้น ซึ่งล้วนแต่มีผลกระทบต่อการส่งออก
สำหรับการขายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (จีทูจี) ให้กับรัฐบาลจีนนั้น ล็อตล่าสุด ได้เจรจาขายให้กับคอฟโก รัฐวิสาหกิจ 60,000 ตัน 5 ครั้ง แต่ข้าวไทยราคาสูง อีกทั้งค่าขนส่งก็ปรับขึ้นอีก จึงยังตกลงกันไม่ได้ โดยสัญญาข้าวจีทูจีกับจีนล่าสุด 1.22 ล้านตัน ส่งมอบไปแล้ว 760,000 ตัน แต่กรมจะพยายามเจรจาต่อเนื่องในช่วง 2 เดือนที่เหลือ เพื่อตกลงราคาและส่งมอบข้าวต่อไป
มันสำปะหลังขาดแคลน ผลผลิตลดฮวบ
นางอารดา กล่าวต่อถึงการส่งออกมันสำปะหลังว่า ช่วง 9 เดือน ส่งออก 3.24 ล้านตัน ลดลง 55.12% มูลค่า 1,697.80 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ลดลง 28.47% เพราะไทยขาดแคลนผลผลิตมาก โดยปี 2568/2569 มีผลผลิตเพียง 24 ล้านตัน จากปกติ 30 ล้านตันขึ้นไป และยังนำเข้าจากเพื่อนบ้านลดลง เหลือ 1.46 ล้านตัน เพราะนำเข้าจากกัมพูชาไม่ได้เลย แต่ราคาขายยังสูงอยู่ โดยมันอัดเม็ดเพิ่มขึ้น 10.56% จากปีก่อน แป้งมันสำปะหลังดิบเพิ่มขึ้น 30.74% แป้งแปรรูปเพิ่มขึ้น 8.53% โดยทั้งปี ตั้งเป้าส่งออกไว้ที่ 6.1-7 ล้านตัน แต่อาจไม่ได้ตามเป้าหมาย
ยืดอกรับผิด ไม่โทษรัฐบาล
“ต้องขอโทษ ที่ทำไม่ได้ตามเป้า ทั้งข้าวและมันสำปะหลัง เพราะปีนี้สถานการณ์หนัก ทั้งจากสงคราม ค่าขนส่ง กำลังซื้อของประเทศต่าง ๆ ที่ลดลง ทำให้ความต้องการนำเข้าลดลง รวมถึงภัยธรรมชาติ ที่ทำให้ผลผลิตลดลง อย่าไปโทษรัฐบาล หรือโทษการเมือง ดิฉันเป็นอธิบดี ขอรับผิดชอบเอง เพราะเป็นหน้าที่โดยตรง” นางอารดา กล่าวพร้อมกับยกมือไหว้ขอโทษ
อ่านข่าว "นโยบายรัฐ" เพิ่มเติม