"สันติธาร" ถอด 5 บทเรียนสำคัญจาก IMF-World Bank ชี้ไทยกำลังกลับมาอยู่ใน "สปอตไลต์" เป็นโอกาส Rebrand ประเทศ ชงคว้าโอกาสต่อยอดการพัฒนา พร้อมกันนี้ไทยต้องมีวินัยมากขึ้นเพื่อรับมือกับภาวะดอกเบี้ยสูง ใช้ Small AI ลดความเหลื่อมล้ำ แก้ปัญหาขาดแคลนแรงงานผ่านการพัฒนาทักษะ ชูบทบาทไทย-อาเซียนในฐานะผู้เชื่อมโยงโลกแบ่งขั้ว
ในการประชุมประจำปีสภาผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศและกลุ่มธนาคารโลก หรือ IMF-World Bank Group Annual Meetings 2026 (IMF-World Bank) นายสันติธาร เสถียรไทย กรรมการผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงการคลัง ให้สัมภาษณ์ ‘กรุงเทพธุรกิจ’ เปิดเผยถึง 5 ข้อคิด และบทเรียนสำคัญ จากการเข้าร่วมการประชุมระดับโลกกับ IMF และ World Bank ทั้งในมิติเศรษฐกิจโลก และทิศทางการปรับตัวของไทย
Macro Discipline เข้มงวดวินัยการคลังรับมือดอกเบี้ยสูง
นายสันติธาร กล่าวว่า เศรษฐกิจโลกกำลังเข้าสู่ยุคที่ภาวะการเงินตึงตัวขึ้น อัตราดอกเบี้ยและผลตอบแทนพันธบัตร หรือ บอนด์ยีลด์ปรับตัวสูงขึ้นทั่วโลก ดังนั้น การดำเนินนโยบายการเงินและการคลังจึงจำเป็นต้องมีวินัยมากขึ้น
อย่างไรก็ตาม วินัยการคลังไม่ได้หมายถึงการหยุดใช้จ่ายหรือหยุดลงทุนทั้งหมด แต่การใช้จ่ายของรัฐจะต้องมีเหตุผล คำนึงถึงความคุ้มค่า มุ่งเป้าชัดเจน รวมถึงมียุทธศาสตร์ที่แม่นยำ
“เรื่องวินัยการเงินการคลัง การทำนโยบายจะต้องมีวินัยมากขึ้น เหมือนคุณครูดุขึ้น นักเรียนก็ต้องเรียบร้อยมากขึ้น เอาเสื้อออกนอกกางเกงมากไม่ได้ แต่ไม่ได้แปลว่ามีวินัยแล้วจะไม่ใช้จ่ายไม่ลงทุนอะไรเลย แต่ต้องมีเป้าหมายชัดเจน และคำนึงถึงความคุ้มค่ามากกว่าเดิม”
ผลักดัน "Small AI" ลดความเหลื่อมล้ำ
ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการแบกรับและขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกท่ามกลางต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้น แต่การเติบโตดังกล่าวกลับกระจุกตัวอยู่ในบางกลุ่มประเทศ และสร้างความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจในรูปแบบ K-Shape ทั้งระหว่างประเทศและภายในประเทศ โดยมีคนเพียงบางกลุ่มเท่านั้นที่ได้ประโยชน์
ดังนั้น ในเวทีระดับโลกจึงเสนอให้มีการกระจายความเสี่ยง และหันมาเน้นแนวคิด "Small AI" หรือการนำ AI มาประยุกต์ใช้งานจริง ในภาคส่วนที่ช่วยเหลือผู้คนโดยตรง เช่น ภาคการเกษตร และการแพทย์ มากกว่าการแข่งขันสร้างระบบขนาดใหญ่
Skill Mismatch แก้ปัญหาทักษะ สู่แรงงานสีเขียว
สำหรับมิติภาคแรงงาน แม้ธนาคารโลกจะประเมินว่าประเทศกำลังพัฒนาส่วนใหญ่จะเผชิญความเสี่ยงเรื่องการว่างงานจากกลุ่มประชากรวัยแรงงานที่เติบโตสูง แต่บริบทของประเทศไทยกลับแตกต่างออกไป เนื่องจากไทยประสบภาวะขาดแคลนแรงงานและจำนวนคนว่างงานต่ำ
ดังนั้น ปัญหาหลักของไทยจึงเป็นเรื่อง Skill Mismatch หรือความไม่สอดคล้องระหว่างทักษะของบัณฑิตจบใหม่กับความต้องการของตลาดงาน
ด้วยเหตุนี้ กระทรวงการคลัง จึงร่วมมือกับภาคธนาคารและตลาดทุนไทย ในการพัฒนาทักษะด้าน Green และ Climate Adaptation เพื่อยกระดับบุคลากรให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด และเปลี่ยนปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมให้เป็นโอกาสในการสร้างงานที่มีรายได้สูงแก่คนรุ่นใหม่
Trust Connector ตัวกลางประสานโลกแบ่งขั้ว
ในสภาวะที่ระเบียบโลกกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและเกิดความขัดแย้งแตกแยก ผู้คนในสังคมโลกต่างมองหาพื้นที่ปลอดภัยและตัวกลางในการเชื่อมโยง ในการนี้ ไทยและอาเซียนถือเป็นผู้เล่นที่มีจุดยุทธศาสตร์ที่ดี ไม่ขัดแย้งกับใคร จึงสามารถทำหน้าที่เป็นผู้เชื่อมโยงที่น่าเชื่อถือ หรือ "Trust Connector" ได้เป็นอย่างดี
เช่นเดียวกันกับ สถาบันการเงินระดับโลกอย่าง IMF และ World Bank ก็กำลังปรับบทบาทจากการเป็นเพียงผู้ปล่อยกู้ ไปสู่การเป็น "Matchmaker" ที่ทำหน้าที่จับคู่ ระหว่างนักลงทุนกับประเทศที่มีโครงการพัฒนายั่งยืน อย่างโครงการป้องกันน้ำท่วม
Rebranding ประเทศไทย กลับมาอยู่ในสปอร์ตไลท์
นายสันติธาร ชี้ว่า ความสำเร็จของ IMF- World Bank ในครั้งนี้ ไม่เพียงทำให้ไทยกลับมาอยู่ในเรดาร์ แต่กำลังกลับมาอยู่ภายใต้สปอร์ตไลท์ของเวทีโลก ด้วยศักยภาพด้าน Soft Power และการมีส่วนร่วมกำหนดวาระระดับนานาชาติ
ซึ่งเปรียบเสมือนภาพลักษณ์และคุณค่าแบรนด์ของประเทศที่กำลังสูงขึ้น จึงเป็นจังหวะเวลาสำคัญที่ไทยต้องเร่งคว้าโอกาสนี้ต่อยอดการพัฒนาก่อนที่มูลค่าแบรนด์จะลดลง
“เมืองไทยกำลังกลับมา ไม่ใช่แค่ในเรดาร์ แต่คือการกลับมาอยู่ในสปอร์ตไลท์ เห็นได้จากภาพที่ออกมามันดีมาก ทั้ง Soft Power ของเรา ทั้งวาระการจัดเวทีที่ผ่านไป ทุกคนให้ความสนใจ ห้องประชุมเต็มเกือบทุกห้อง เพราะฉะนั้น เหมือนเรากำลังทำธุรกิจ ถ้าแบรนด์มันดี ราคาขึ้น เราต้องไม่ปล่อยโอกาสนั้นให้เสียเปล่า ต้องรีบคว้าไว้แล้วทำอะไรต่อ”