เปิดที่มาภาพ หญิงกำแพงเพชร ขึ้นทะเบียน UNESCO หลังกัมพูชามั่วอ้างเป็นคนเขมร
กระทรวงวัฒนธรรม เปิดที่มาภาพ หญิงสยามอายุ 120 ปี ชาวกัมแพงเพชร ขึ้นทะเบียน UNESCO แล้ว โต้ข้อมูลบนเวที Miss Universe Cambodia 2026
วันที่ 21 กันยายน 2569 กระทรวงวัฒนธรรมร่วมกับกรมศิลปากรแถลงชี้แจงกรณีการนำเสนอเครื่องแต่งกายและข้อมูลทางประวัติศาสตร์บนเวทีประกวด Miss Universe Cambodia 2026 หลังภาพถ่ายเก่าซึ่งถูกใช้เป็นฉากประกอบการแสดงสร้างข้อถกเถียงในโลกออนไลน์ของไทย
ในการแถลง หน่วยงานฝ่ายไทยนำภาพถ่ายและข้อมูลจากคลังหลักฐานทางประวัติศาสตร์มาเปรียบเทียบ ยืนยันว่าหนึ่งในภาพที่ปรากฏบนเวทีประกวด เป็นภาพหญิงสาวเมืองกำแพงเพชรในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว หรือรัชกาลที่ 5 ไม่ใช่ภาพจากราชสำนักกัมพูชาตามบริบทที่ถูกนำเสนอภายในงาน
หญิงในภาพสวมเสื้อแขนกระบอก ห่มผ้าสไบ นุ่งโจงกระเบน และตัดผมทรงดอกกระทุ่ม ซึ่งเป็นรูปแบบการแต่งกายของสตรีสยามในช่วงเวลาดังกล่าว ก่อนหน้านี้ กรมศิลปากร เคยเผยแพร่ภาพพร้อมคำอธิบายเกี่ยวกับบุคคล สถานที่ และยุคสมัยไว้อย่างชัดเจน
ข้อมูลทางประวัติศาสตร์จริง ภาพนี้ถ่ายในคราวเสด็จประพาสต้นเมืองกำแพงเพชร เมื่อ ร.ศ. 125 หรือ พ.ศ. 2449 เมื่อนับถึงปี 2569 ภาพจึงมีอายุประมาณ 120 ปี ถือเป็นหลักฐานร่วมสมัยที่ช่วยยืนยันแหล่งที่มาของบุคคลกับเครื่องแต่งกายในภาพ
ดรามาเริ่มจากภาพบนเวที Miss Universe Cambodia 2026
ประเด็นดังกล่าวเกิดขึ้นระหว่างการประกวด Miss Universe Cambodia 2026 รอบ Preliminary เมื่อผู้จัดนำเสนอการแต่งกายแบบดั้งเดิม พร้อมใช้ภาพถ่ายโบราณหลายภาพเป็นฉากหลัง ทำให้ผู้ชมเข้าใจว่าภาพทั้งหมดเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์และเครื่องแต่งกายของกัมพูชา
ต่อมาผู้ใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ชาวไทยตรวจสอบภาพและพบว่า อย่างน้อยหนึ่งภาพตรงกับภาพที่กรมศิลปากรเคยเผยแพร่ โดยมีคำบรรยายว่าเป็น “หญิงสาวเมืองกำแพงเพชรในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว” จนนำไปสู่การเรียกร้องให้กระทรวงวัฒนธรรมชี้แจงข้อเท็จจริง
ข้อโต้แย้งของฝ่ายไทยจึงไม่ได้พิจารณาจากความคล้ายคลึงของเครื่องแต่งกายเพียงอย่างเดียว แต่ยึดข้อมูลกำกับภาพ ทั้งบุคคล สถานที่ และช่วงเวลาที่บันทึกไว้ในหลักฐานต้นฉบับ โดยเฉพาะการนำภาพบุคคลจากสยามไปใช้ในบริบทอื่นโดยไม่ระบุที่มา
กระทรวงวัฒนธรรมเตรียมประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
กระทรวงวัฒนธรรม เผยว่า ได้รับทราบข้อห่วงใยของประชาชนเกี่ยวกับชุดไทย ซึ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่แสดงถึงภูมิปัญญา ประวัติศาสตร์ และอัตลักษณ์ของชาติ พร้อมติดตามข้อมูลและประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อกำหนดแนวทางดำเนินการอย่างเหมาะสม
หน่วยงานไทยยังให้ความสำคัญกับการเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับชุดไทยและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ให้ประชาชนทั้งในประเทศและต่างประเทศเข้าถึงได้ง่ายขึ้น เพื่อลดความสับสนเมื่อนำภาพเก่าหรือข้อมูลด้านวัฒนธรรมไปใช้ในสื่อและกิจกรรมระดับนานาชาติ