เปิดพิกัด Data Center ในกรุงเทพฯ ใกล้ชุมชนเสี่ยงอะไร กทม.เบรก 3 โครงการ ...

เปิดพิกัด Data Center ในกรุงเทพฯ ใกล้ชุมชนเสี่ยงอะไร กทม.เบรก 3 โครงการใหม่

กระแสตรวจสอบ Data Center ในกรุงเทพฯ เริ่มร้อนขึ้นหลังชาวบ้านและร้านค้ารอบถนนพระราม 9 ใกล้โรงพยาบาลพระราม 9 ร้องเรียนกลิ่นคล้ายน้ำมันต่อเนื่องกว่า 2 เดือน

กระทั่งวันที่ 2 กันยายน 2569 เจ้าหน้าที่กระทรวงพลังงานเข้าตรวจพื้นที่และพบถังเก็บน้ำมันดีเซลสำหรับเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรอง ความจุรวมกว่า 200,000 ลิตร โดยยังไม่มีใบอนุญาตตามกฎหมายควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง

เจ้าหน้าที่จึงสั่งให้ผู้ประกอบการสูบน้ำมันออกจากพื้นที่ และขยายการตรวจสอบไปถึงมาตรฐานความปลอดภัยของ Data Center ที่ตั้งอยู่ใกล้ชุมชน

กทม. ตรวจสอบต่อและพบว่า ปัจจุบันกรุงเทพฯ มี Data Center รูปแบบต่าง ๆ ประมาณ 30 ถึง 40 แห่ง ส่วนศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่แบบ Stand alone ที่ยื่นขออนุญาตช่วงปี 2564 ถึง 2565 มี 6 แห่ง กทม. อนุญาตแล้ว 3 แห่ง และสั่งชะลออีก 3 แห่งเพื่อทบทวนมาตรฐานด้านความปลอดภัย สิ่งแวดล้อม น้ำ ไฟฟ้า และการเก็บเชื้อเพลิง

Data Center ในกรุงเทพฯ อยู่ตรงไหนบ้าง

จากข้อมูลของผู้ประกอบการและหน่วยงานที่ตรวจสอบได้ พบศูนย์ข้อมูลและโครงการขนาดใหญ่ในกรุงเทพฯ หลายจุด ได้แก่

1. EDGNEX Data Centers BKK01 พระราม 9 ซอย 6 เขตห้วยขวาง

โครงการอยู่ใกล้โรงพยาบาลพระราม 9 และอยู่ในพื้นที่ตามผังเมืองประเภทที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก ตัวอาคารได้รับเอกสารด้านการก่อสร้างแล้ว ขณะที่ประเด็นใบอนุญาตเก็บน้ำมันเป็นกฎหมายอีกส่วนหนึ่ง

2. Telehouse Bangkok ย่านพระราม 9

เป็น Data Center ที่เปิดให้บริการแล้ว มีพื้นที่อาคารประมาณ 9,000 ตารางเมตร และกำลังไฟรวม 9.5 MVA ผู้ประกอบการระบุว่าตั้งอยู่ในเขตธุรกิจพระราม 9 ใจกลางกรุงเทพฯ

3. STT Bangkok 1 หัวหมาก เขตบางกะปิ

มี IT Load 23 เมกะวัตต์ ส่วน STT Bangkok 2 อยู่ในพื้นที่หัวหมากเช่นกันและอยู่ระหว่างพัฒนา ขณะที่ STT Bangkok 3 ตั้งอยู่ในเขตปทุมวัน ผู้ประกอบการระบุว่าศูนย์ข้อมูลทั้งสามแห่งในกรุงเทพฯ มีกำลัง IT Load รวม 49 เมกะวัตต์

4. PROEN OTT Data Center พระราม 9 ศรีนครินทร์ เขตสวนหลวง

ตั้งอยู่บนถนนพระราม 9 ศรีนครินทร์ อาคารมีพื้นที่ประมาณ 10,000 ตารางเมตร รองรับประมาณ 1,000 Rack และสามารถขยาย IT Load ได้สูงสุดประมาณ 5 เมกะวัตต์

5. PROEN IDC บางรัก

ตั้งอยู่ภายในอาคาร NT บางรัก ถนนเจริญกรุง เขตบางรัก และเป็นอีกจุดให้บริการ Data Center ของ PROEN ในพื้นที่ใจกลางกรุงเทพฯ

6. True IDC Midtown Ratchada และ True IDC Midtown Pattanakarn

ตั้งอยู่ในพื้นที่ตอนกลางของกรุงเทพฯ ส่วน True IDC East Bangna ให้บริการพื้นที่ธุรกิจฝั่งตะวันออกของกรุงเทพฯ บริษัทระบุศูนย์ทั้งสามแห่งเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่าย Data Center ในเมือง

ทั้งนี้ รายชื่อข้างต้นเป็นศูนย์ข้อมูลที่สามารถตรวจสอบทำเลจากข้อมูลสาธารณะได้ ไม่ใช่รายชื่อ Data Center ทั้งหมด 30 ถึง 40 แห่งที่ กทม. ระบุ และการมี Data Center อยู่ในเขตชุมชนไม่ได้หมายความว่าแต่ละแห่งมีปัญหาหรือกระทำผิดกฎหมายเหมือนกรณีที่อยู่ระหว่างการตรวจสอบ

อยู่ใกล้ Data Center เสี่ยงไฟไหม้

Data Center ต้องรักษาระบบคอมพิวเตอร์ให้ทำงานต่อเนื่องเมื่อไฟฟ้าหลักขัดข้อง ผู้ประกอบการจึงติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองและเก็บน้ำมันดีเซลไว้ภายในพื้นที่ ปริมาณเชื้อเพลิงขึ้นอยู่กับขนาดของศูนย์ข้อมูล จำนวนเครื่องกำเนิดไฟฟ้า และระยะเวลาที่ออกแบบให้ระบบสำรองทำงานได้

กรณีพระราม 9 ทำให้ความเสี่ยงเรื่องนี้เห็นภาพชัดขึ้น เจ้าหน้าที่พบถังดีเซลความจุรวมกว่า 200,000 ลิตรโดยไม่มีใบอนุญาตกักเก็บน้ำมัน และสั่งให้ผู้ประกอบการสูบน้ำมันออกทั้งหมด

ชุมชนใกล้ Data Center จึงควรตรวจว่าผู้ประกอบการมีใบอนุญาตเก็บน้ำมันหรือไม่ ถังตั้งอยู่ตรงไหน มีระบบป้องกันการรั่ว ระบบดับเพลิง และแผนฉุกเฉินอย่างไร เพราะน้ำมันที่รั่วสามารถปนเปื้อนพื้นที่โดยรอบ ส่วนเพลิงไหม้จะสร้างควันและความร้อนจำนวนมาก

เสียงดังจากระบบทำความเย็นและเครื่องกำเนิดไฟฟ้า

เซิร์ฟเวอร์สร้างความร้อนตลอดเวลา Data Center จึงต้องใช้ระบบทำความเย็น พัดลม ปั๊ม และอุปกรณ์อื่นตลอด 24 ชั่วโมง เครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองยังต้องเดินเครื่องทดสอบเป็นระยะ

หากอาคารตั้งใกล้บ้าน คอนโด โรงเรียน หรือโรงพยาบาล เสียงจากเครื่องจักรอาจสร้างความรำคาญ โดยเฉพาะช่วงกลางคืน ความรุนแรงของผลกระทบขึ้นอยู่กับระดับเสียง ตำแหน่งเครื่องจักร ฉนวนกันเสียง ระยะห่างจากอาคารข้างเคียง และเวลาที่ผู้ประกอบการทดสอบเครื่อง

องค์การอนามัยโลกระบุว่าเสียงสิ่งแวดล้อมที่มากเกินไปสามารถรบกวนการนอนและส่งผลต่อสุขภาพได้ การตรวจระดับเสียงจริงบริเวณแนวเขตจึงมีความหมายมากกว่าการดูเพียงว่า Data Center อยู่ห่างจากบ้านกี่เมตร

มลพิษไอเสียจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้าดีเซล

เครื่องกำเนิดไฟฟ้าดีเซลปล่อยมลพิษระหว่างเดินเครื่อง เช่น ฝุ่นจากไอเสียและไนโตรเจนไดออกไซด์ Data Center ไม่ได้ใช้เครื่องเหล่านี้ตลอดเวลาในภาวะปกติ แต่ต้องทดสอบเป็นระยะและใช้งานเมื่อระบบไฟหลักมีปัญหา

ความเสี่ยงต่อพื้นที่รอบข้างจึงขึ้นอยู่กับจำนวนเครื่อง ระยะเวลาเดินเครื่อง ความถี่ในการทดสอบ ตำแหน่งปล่องระบาย และระบบควบคุมมลพิษ ไม่สามารถสรุปว่าศูนย์ข้อมูลทุกแห่งสร้างมลพิษต่อชุมชนในระดับเดียวกัน

DATA CENTER ใช้น้ำมากแค่ไหน

Data Center บางประเภทใช้น้ำในระบบทำความเย็น แต่ปริมาณแตกต่างกันตามเทคโนโลยีของแต่ละแห่ง บางระบบใช้น้ำมาก ขณะที่ระบบปิดหรือระบบระบายความร้อนด้วยอากาศสามารถลดการใช้น้ำได้

กทม. เปิดเผยข้อมูลจากการประปานครหลวงว่า Data Center รายใหญ่ในกรุงเทพฯ ใช้น้ำเฉลี่ยประมาณ 7,800 ลูกบาศก์เมตรต่อเดือน ปัจจุบัน กปน. ยังไม่พบว่าปริมาณดังกล่าวกระทบการจ่ายน้ำให้ประชาชน

ดังนั้นการบอกว่า Data Center ในกรุงเทพฯ กำลังแย่งน้ำจากชุมชนยังไม่มีหลักฐานรองรับ สิ่งที่ต้องตรวจสอบคือแต่ละโครงการใช้น้ำเท่าไร ใช้ระบบทำความเย็นแบบใด และระบบประปาในพื้นที่รองรับได้หรือไม่

ใช้ไฟฟ้าสูง แต่ยังไม่พบว่าแย่งไฟจากบ้านประชาชน

Data Center ขนาดใหญ่ใช้ไฟฟ้าระดับหลายเมกะวัตต์ เช่น STT Bangkok 1 ระบุ IT Load 23 เมกะวัตต์ ส่วน Telehouse Bangkok มีกำลังไฟรวม 9.5 MVA

การไฟฟ้านครหลวงชี้แจงต่อ กทม. ว่า Data Center มีการออกแบบระบบจ่ายไฟรองรับโดยเฉพาะ และปัจจุบันยังไม่พบผลกระทบต่อการจ่ายไฟให้ประชาชน กทม. จึงต้องพิจารณาความสามารถของระบบไฟฟ้าก่อนอนุญาตโครงการใหม่ ไม่ใช่สรุปว่าการตั้ง Data Center ทำให้ไฟในชุมชนไม่เพียงพอทันที

ปัญหาหลักที่ กทม. กำลังจัดการคือกฎหมายเดิมไม่ได้ออกแบบมาสำหรับ Data Center ขนาดใหญ่โดยเฉพาะ โครงการบางแห่งขออนุญาตอาคารในประเภทคลังสินค้าหรือศูนย์เก็บข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ทำให้ข้อกำหนดบางด้าน เช่น EIA การกักเก็บเชื้อเพลิง การใช้น้ำและไฟฟ้า หรือมาตรฐานสำหรับอาคารที่ตั้งใกล้ชุมชน ต้องอาศัยกฎหมายหลายฉบับมาควบคุมแยกกัน

รัฐบาลจึงเริ่มวางกรอบกำกับ Data Center ใหม่ ขณะที่ BOI ปรับหลักเกณฑ์ส่งเสริมการลงทุนให้พิจารณาการใช้พลังงาน น้ำ และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมกับชุมชนมากขึ้น

อุตสาหกรรมนี้กำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว ข้อมูลรัฐบาลระบุว่า ตั้งแต่ปี 2568 ถึงเดือนมีนาคม 2569 BOI อนุมัติส่งเสริมการลงทุนกิจการ Data Center และ Data Hosting ทั่วประเทศ 34 โครงการ มูลค่ารวม 715,295 ล้านบาท

สำหรับคนที่พบว่า Data Center ตั้งอยู่ใกล้บ้าน สิ่งที่ควรตรวจสอบมี 5 เรื่อง คือ ใบอนุญาตและปริมาณน้ำมันสำรอง ระดับเสียงจากเครื่องจักรและเครื่องกำเนิดไฟฟ้า ระบบควบคุมไอเสียและดับเพลิง ปริมาณน้ำที่ใช้ และระบบจ่ายไฟของโครงการ ข้อมูลเหล่านี้ใช้ประเมินผลกระทบได้ตรงกว่าการตัดสินจากระยะห่างของอาคารเพียงอย่างเดียว

- ชัชชาติสั่งเบรก Data Center รายใหม่ จับตาพระราม 9 ยังไม่ไฟเขียวเพิ่ม

- Data Center พระราม 9 พบดีเซลกว่า 2 แสนลิตร จ่อแจ้งความ

- ศุภณัฐ แฉภัยเงียบ Data Center ซุกน้ำมันเกือบ 5 แสนลิตร

- กรุงเทพมหานคร ชะลอใบอนุญาต Data Center เพิ่มเติม

- กระทรวงพลังงาน ตรวจ Data Center พระราม 9 พบดีเซลกว่า 200,000 ลิตร

- การไฟฟ้านครหลวง เอกสารโครงการ Terra Data Center รามคำแหง 28

- ST Telemedia Global Data Centres Thailand Locations

- Telehouse Bangkok Data Center Specifications

- สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม บทความ Data Center และผลต่อระบบนิเวศ

- Uptime Institute: Mitigating lithium-ion fire risks

- BOI ปรับเกณฑ์ Data Center ด้านพลังงาน น้ำ และสิ่งแวดล้อม