หมอเผย 4 โรคมะเร็ง ตรวจคัดกรองได้ตั้งแต่ยังไม่มีอาการ ก่อนลุกลามจนรักษายาก เพื่อเพิ่มโอกาสเจอความผิดปกติตั้งแต่ระยะแรก
วันที่ 27 ตุลาคม 2569 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้โพสต์ภาพผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวเรื่อง "4 มะเร็งที่ตรวจคัดกรองได้ตั้งแต่ยังไม่มีอาการ ก่อนลุกลามจนรักษายาก" พร้อมระบุข้อความว่า
รู้ไหมว่าคนไทยมีผู้ป่วยมะเร็งรายใหม่เฉลี่ยวันละเกือบ 500 คน จากข้อมูลประมาณการของ Global Cancer Observatory ปี 2024 แต่ที่เป็นห่วงคือหลายคนยังคิดว่า ไม่เจ็บ ไม่ปวด ก็คงไม่เป็นอะไร ทั้งที่มะเร็งบางชนิดไม่ต้องรอให้มีอาการ เราก็ตรวจคัดกรองได้แล้ว อยากชวนมาดู 4 มะเร็งที่ควรรู้ไว้
1. ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย อย่ามองข้ามมะเร็งลำไส้ใหญ่
มะเร็งลำไส้ใหญ่ อย่ารอให้ถ่ายเป็นเลือดค่อยตรวจ ตรวจอุจจาระหาเลือดแฝง (FIT) หรือส่องกล้องลำไส้ใหญ่ตามความเหมาะสม โดยทั่วไปเริ่มช่วงอายุ 45–50 ปี ในไทยมักเริ่มคัดกรองความเสี่ยงทั่วไปที่ 50 ปี แต่ถ้ามีญาติสายตรงเป็นมะเร็งลำไส้ อาจต้องเริ่มตรวจเร็วกว่านี้
2. มะเร็งเต้านม — คลำไม่เจอก้อน ก็อย่าเพิ่งวางใจ
ตรวจคัดกรองหลักด้วยแมมโมแกรม (Mammogram) อาจใช้อัลตราซาวด์เต้านมร่วมด้วยตามความเหมาะสม ผู้หญิงวัย 40 ปีขึ้นไปควรปรึกษาเรื่องการคัดกรอง หากมีประวัติมะเร็งเต้านมหรือรังไข่ในครอบครัว อาจต้องประเมินความเสี่ยงและเริ่มตรวจเร็วกว่าปกติ
3. มะเร็งปากมดลูก — ไม่มีเลือดออกผิดปกติ ก็ตรวจได้
ตรวจด้วย HPV DNA test หรือ Pap smear โดยในไทยเน้นคัดกรองช่วงอายุ 30–65 ปี ตามเกณฑ์และวิธีตรวจที่เหมาะสม แม้ฉีดวัคซีน HPV แล้ว ก็ยังควรตรวจคัดกรองตามคำแนะนำ
4. มะเร็งปอด ไม่ใช่ทุกคนที่ต้องไปทำ CT
คนสูบบุหรี่สะสมมาก อย่าลืมประเมินความเสี่ยง ตรวจคัดกรองด้วย CT ปอดแบบรังสีต่ำ (LDCT) สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูงจากการสูบบุหรี่ เช่น อายุ 50–80 ปี สูบสะสมอย่างน้อย 20 pack-years และยังสูบอยู่หรือเลิกไม่เกิน 15 ปี ตามเกณฑ์สหรัฐฯ โดยให้แพทย์ประเมินความเหมาะสมก่อน
ทั้งนี้ การตรวจสุขภาพทุกปี ไม่ได้แปลว่าคัดกรองมะเร็งครบแล้ว จำง่ายๆ ถึงวัยตรวจหรือยัง
- 45-50 ปีขึ้นไป : คุยเรื่องคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่
- ผู้หญิง 40 ปีขึ้นไป : คุยเรื่องแมมโมแกรม อัลตราซาวด์
- ผู้หญิง 30-65 ปี : คัดกรองมะเร็งปากมดลูก
- ผู้สูบบุหรี่สะสมมากตามเกณฑ์ : ประเมินเรื่อง LDCT ปอด
อย่างไรก็ตาม หากมีอาการผิดปกติหรือประวัติครอบครัวเสี่ยงสูง ไม่จำเป็นต้องรอจนถึงอายุที่แนะนำ ควรปรึกษาแพทย์ ไม่ได้อยากให้ทุกคนกลัวมะเร็ง แต่อยากให้รู้ว่าเรามีโอกาสตรวจพบได้ก่อน แม้วันที่ร่างกายยังไม่มีอาการอะไรเลย การคัดกรองอาจไม่พบโรคได้ทุกกรณี แต่ช่วยเพิ่มโอกาสเจอความผิดปกติตั้งแต่ระยะแรก อย่ารอให้มีอาการก่อนค่อยเริ่มใส่ใจ.
ขอบคุณเฟซบุ๊ก หมอเจด