กรุงเทพมหานครและปริมณฑล โดยเฉพาะฝั่งตะวันออก เช่น เขตบางกะปิ รามคำแหง รวมถึงจังหวัดปทุมธานี (ย่านรังสิต-ลำลูกกา) ต้องเผชิญกับสถานการณ์น้ำท่วมขังและน้ำล้นตลิ่งอย่างหนัก ส่งผลกระทบต่อการสัญจรและชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนอย่างมาก
ปริมาณฝนรอบนี้มากแค่ไหน?
ต้นเหตุหลักของสถานการณ์รอบนี้มาจาก หย่อมความกดอากาศต่ำ ที่เคลื่อนผ่านภาคกลาง ทำให้เกิดฝนตกหนักถึงหนักมากต่อเนื่องข้ามคืน
ระดับวิกฤต กทม. โซนตะวันออก วัดปริมาณฝนสะสม 24 ชั่วโมงได้สูงถึง 154.0 มิลลิเมตร ที่เขตคลองสามวา, เขตมีนบุรี 101.5 มม. และเขตลาดกระบัง 86.5 มม. (โดยมาตรฐานของ กทม. หากฝนตกเกิน 60-100 มม. จะเริ่มเกินขีดความสามารถของระบบระบายน้ำถนนสายหลัก)
จังหวัดรอบข้าง จ.ฉะเชิงเทรา ฝนสะสมพุ่งสูงถึง 270 มิลลิเมตร ส่งผลให้มวลน้ำไหลหลั่งเข้าสมทบพื้นที่ลุ่มต่ำชายแดน กทม. และปทุมธานีอย่างรวดเร็ว
ทำไมปทุมธานี รังสิต ถึงน้ำท่วมซ้ำซาก?
พื้นที่ปทุมธานี โดยเฉพาะช่วงคลองรังสิตประยูรศักดิ์ เป็นจุดรับน้ำ ที่ต้องแบกรับน้ำจากหลายทิศทางพร้อมกัน
น้ำฝนในพื้นที่ ตกลงมาสะสมเกินขีดความสามารถของคูคลอง
มวลน้ำหลากจากจังหวัดข้างเคียง รับน้ำไหลมาจากนครนายก และน้ำจากคลองระพีพัฒน์
น้ำสูบย้อนจาก กทม.คลองเปรมประชากรและคลองสองมีการสูบดันน้ำขึ้นมาทางเหนือ
ระดับน้ำเจ้าพระยาสูง ทำให้ต้องใช้ปั๊มสูบดันออกแม่น้ำเจ้าพระยาเพียงอย่างเดียว ไม่สามารถเปิดประตูระบายน้ำให้น้ำไหลตามธรรมชาติได้
บางกะปิ - รามคำแหง ทำไมคลองระบายไม่ทัน?
ย่านบางกะปิและถนนรามคำแหง (เช่น ซอยรามคำแหง 24, 43/1, 65 และถนนหัวหมาก) ถือเป็นหนึ่งในจุดที่ท่วมขังสูงที่สุดและระบายได้ช้าที่สุด เนื่องจาก 3 ปัจจัยคอขวดหลัก
A. จุดบรรจบของ 2 คลองใหญ่ (ลาดพร้าว + แสนแสบ)
น้ำฝนส่วนใหญ่ในกรุงเทพฯ ฝั่งเหนือและตะวันออกจะถูกไหลมารวมกันที่ คลองลาดพร้าว เมื่อมีฝนตกหนักพร้อมกัน มวลน้ำมหาศาลจากคลองลาดพร้าวจะไหลมาบรรจบกับ คลองแสนแสบ บริเวณพื้นที่บางกะปิ เพื่อส่งต่อไปยังสถานีสูบน้ำพระโขนง ส่งผลให้ระดับน้ำในคลองทั้งสองสูงเกินระดับวิกฤต น้ำจึงล้นตลิ่งเข้าท่วมพื้นที่ย่อยรอบข้าง
B. คอขวดการลำเลียงน้ำสู่อุโมงค์ระบายน้ำ
แม้ กทม. จะเปิดอุโมงค์ระบายน้ำ (เช่น อุโมงค์บึงหนองบอน) เพื่อเร่งดึงน้ำออกไปทางสถานีสูบน้ำพระโขนงหรือบางนา แต่ "ท่อระบายน้ำตามถนนสายรองและคลองซอยย่อย" มีขนาดเล็ก ไม่สามารถลำเลียงมวลน้ำมหาศาลลงสู่คลองหลักและอุโมงค์ระบายน้ำได้ทัน
C. กายภาพแอ่งกระทะและสิ่งก่อสร้างรุกล้ำ
พื้นที่ลุ่มต่ำ ย่านซอยรามคำแหง 24 และหัวหมาก เป็นพื้นที่ราบลุ่มต่ำกว่าระดับถนนสายหลัก เมื่อฝนตกหนัก น้ำจึงไหลมารวมกันทันที
ปัญหาการตลิ่งและสิ่งขวางทางน้ำ คลองซอยในพื้นที่แถบบางกะปิบางช่วงมีความแคบ มีขยะสะสมอุดตันหน้าปั๊มสูบน้ำ และมีสิ่งกั้นรุกล้ำ ทำให้อัตราการไหลของน้ำช้าลงกว่าปกติ
เหตุการณ์ครั้งนี้เป็นผลมาจาก "ฝนตกสะสมเกินศักยภาพระบบ" (มากกว่า 150 มม.) มาประจวบเหมาะกับ "จุดคอขวดผังเมือง" ที่คลองสายหลักอย่างคลองลาดพร้าวและคลองแสนแสบรับน้ำจนเต็มความจุ ทำให้คลองย่อยในพื้นที่บางกะปิ-รามคำแหงไม่สามารถดันน้ำออกได้ ส่งผลให้น้ำท่วมขังรอการระบายยาวนานเกินกว่ามาตรฐานปกติ