หมอแทนเตือน อย่าสรุป พริกป่นทำคนไทยเป็นมะเร็ง ชี้งานวิจัยไม่ได้บอกแบบนั้น
หมอแทน เตือนโพสต์โยงพริกป่นปนเปื้อน AFB1 กับยอดผู้ป่วยมะเร็งไทย ชี้งานวิจัยศึกษาการพบเชื้อราและการสร้างสารพิษในห้องแล็บ ไม่ได้พิสูจน์ว่าการกินพริกทำให้คนไทยเป็นมะเร็ง
นพ.ธนีย์ ธนียวัน หรือ หมอแทน เจ้าของเพจ Doctor Tany โพสต์เฟซบุ๊กเตือนการตีความงานวิจัย หลังพบโพสต์นำผลศึกษาการปนเปื้อนเชื้อราในพริกแห้งและพริกป่นของไทย ไปสรุปว่าเป็นสาเหตุที่ทำให้คนไทยเสียชีวิตและรักษาตัวจากโรคมะเร็งจำนวนมาก
หมอแทนระบุว่า “คนไทยไม่ได้ป่วยโรคมะเร็งเพียงเพราะกินพริกแห้ง พริกป่นที่ปนเปื้อนสารก่อมะเร็ง” พร้อมอธิบายว่า การอ่านงานวิจัยต้องดูว่างานนั้นศึกษาคำถามอะไร มีข้อจำกัดอย่างไร และผลที่ได้สามารถนำไปสรุปกับใครได้บ้าง ไม่ใช่นำตัวเลขจากงานวิจัยมาเชื่อมเป็นเหตุและผลทันที
งานวิจัยที่ถูกนำมาอ้างตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Agriculture and Food Research เมื่อปี 2020 ศึกษาพริกป่น 60 ตัวอย่าง และพริกแห้ง 60 ตัวอย่างจากตลาดในภาคกลางของไทย เพื่อสำรวจเชื้อรา Aspergillus และตรวจว่าเชื้อราที่แยกออกมาสามารถสร้างอะฟลาทอกซินและออคราทอกซินได้หรือไม่
ผลพบเชื้อราในพริกป่น 52 จาก 60 ตัวอย่าง และพริกแห้ง 58 จาก 60 ตัวอย่าง แต่ตัวเลขนี้หมายถึง การพบเชื้อรา ไม่ได้หมายความว่าพริกทั้งหมดมีสารอะฟลาทอกซินในระดับที่ทำให้ผู้บริโภคเป็นมะเร็ง
จุดที่ถูกนำไปตีความผิดอีกส่วนคือปริมาณ Aflatoxin B1 หรือ AFB1 สูงสุด 8,485 นาโนกรัมต่อกรัม ตัวเลขนี้เกิดจากการนำเชื้อราที่แยกได้ไปเพาะในห้องปฏิบัติการ แล้ววัดความสามารถของเชื้อราในการสร้างสารพิษ ไม่ใช่ปริมาณ AFB1 ที่ตรวจพบโดยตรงในพริกซึ่งวางขายให้ผู้บริโภค
งานวิจัยจึงตอบได้ว่า พริกตัวอย่างมีเชื้อราชนิดใด และเชื้อราบางชนิดมีความสามารถสร้างสารพิษหรือไม่ แต่ ไม่ได้ศึกษาว่าคนที่กินพริกป่นหรือพริกแห้งเป็นมะเร็งมากขึ้นหรือไม่ และไม่ได้ศึกษาสาเหตุการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งของคนไทย
อย่างไรก็ตาม อะฟลาทอกซินเป็นสารที่มีอันตรายจริง องค์การอนามัยโลกระบุว่า Aflatoxin B1 เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์ โดยเฉพาะมะเร็งตับ การลดการปนเปื้อนในอาหารจึงยังเป็นเรื่องสำคัญ แต่ต้องแยกออกจากการกล่าวว่าพริกป่นเป็นต้นเหตุที่ทำให้คนไทยป่วยมะเร็งจำนวนมาก เพราะงานวิจัยชิ้นนี้ไม่ได้ให้หลักฐานถึงขั้นนั้น
หมอแทนระบุด้วยว่า เคยทำคลิปอธิบายงานวิจัยชิ้นนี้ตั้งแต่ปีก่อน และจะนำลิงก์กลับมาเผยแพร่อีกครั้ง เพื่อให้คนอ่านเห็นวิธีตีความงานวิจัยทั้งผลการศึกษาและข้อจำกัด ก่อนนำข้อมูลสุขภาพไปเผยแพร่ต่อ
- หมอแทน งัดหลักฐานโชว์ เคยเป็นอาจารย์แพทย์ Harvard จริง หลังโดนดราม่า
- หมอประชาเตือน ตัวการมะเร็งตับอยู่ในครัวไทย ระวังอาหารขึ้นรา
- อ.เจษฎา อธิบายอะฟลาทอกซินในข้าวเก่า ต้องตรวจในห้องปฏิบัติการก่อนสรุป
- โพสต์ Doctor Tany บน Facebook
- งานวิจัย Occurrence of aflatoxin and ochratoxin A producing Aspergillus species in Thai dried chilli
- องค์การอนามัยโลก ข้อมูล Mycotoxins และ Aflatoxins