ข้าราชการหญิงสามารถขออนุญาตไปถือศีลและปฏิบัติธรรมได้ตั้งแต่ 1 เดือนถึงไม่เกิน 3 เดือน โดยช่วงเวลาที่ได้รับอนุญาตไม่ถือเป็นวันลา และยังได้รับเงินเดือนตามปกติ ผู้ใช้สิทธิต้องยื่นเรื่องต่อผู้บังคับบัญชาก่อน และใช้สิทธิได้เพียงครั้งเดียวตลอดอายุราชการ
สิทธินี้มีมาตั้งแต่มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2550 ครม. เห็นชอบให้ข้าราชการพลเรือนหญิงไปถือศีลและปฏิบัติธรรมในสถานที่ที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติรับรอง โดยไม่ต้องนำช่วงเวลาดังกล่าวไปหักจากวันลา
ต้องปฏิบัติธรรมอย่างน้อย 1 เดือน
ผู้ที่ต้องการใช้สิทธิต้องขอไปปฏิบัติธรรมอย่างน้อย 1 เดือน และไม่เกิน 3 เดือน จึงไม่ใช่สิทธิที่สามารถเลือกหยุดเพียงไม่กี่วันหรือไม่กี่สัปดาห์ได้ตามปกติ
ผู้ขอต้องยื่นเรื่องต่อผู้บังคับบัญชาล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน และรอการอนุญาตก่อนหยุดราชการ ผู้บังคับบัญชาจะพิจารณาตามความเหมาะสมและภารกิจของหน่วยงาน
หากมีเหตุจำเป็นจนไม่สามารถยื่นเรื่องล่วงหน้า 30 วัน ผู้ขอต้องชี้แจงเหตุผลประกอบการพิจารณา
ต้องเลือกสถานปฏิบัติธรรมที่ พศ. รับรอง
ผู้ใช้สิทธิต้องเลือกสถานปฏิบัติธรรมที่อยู่ในรายชื่อของ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ จากนั้นสมัครเข้าปฏิบัติธรรมและปฏิบัติตามระเบียบของสถานที่ตลอดช่วงที่ได้รับอนุญาต
เมื่อปฏิบัติธรรมครบกำหนด ผู้เข้าร่วมจะได้รับวุฒิบัตรหรือหนังสือรับรอง เพื่อนำกลับไปยื่นต่อหน่วยงานต้นสังกัดและบันทึกไว้ในประวัติราชการ
ค่าเดินทางและค่าใช้จ่ายระหว่างปฏิบัติธรรม ผู้เข้าร่วมต้องรับผิดชอบเอง
ไม่ได้จำกัดเฉพาะข้าราชการพลเรือนหญิง
หลักเกณฑ์นี้ยังให้นำไปใช้กับข้าราชการทหาร ตำรวจ พนักงานราชการ พนักงานรัฐวิสาหกิจ และลูกจ้างของหน่วยงานรัฐที่เป็นสตรี ส่วนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้นำหลักการไปพิจารณาปรับใช้กับบุคลากรหญิงของตน
สิทธิหลักจึงอยู่ที่การขออนุญาตไปปฏิบัติธรรมเป็นระยะเวลาตั้งแต่ 1 เดือนถึง 3 เดือน ไม่ใช่การเพิ่มวันลาประจำปีให้ผู้ใช้สิทธิ
สิทธิพิเศษตามมติ ครม. ปี 2550 ครอบคลุมช่วงตั้งแต่ 1 เดือนถึง 3 เดือนเท่านั้น
การปฏิบัติธรรมที่ใช้เวลาน้อยกว่า 1 เดือนอาจเกิดขึ้นได้ หากรัฐบาลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอนุมัติเป็นกรณีพิเศษ
ตัวอย่าง เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2569 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบเป็นกรณีพิเศษ ให้บุคลากรกรมราชทัณฑ์เข้าร่วมโครงการอุปสมบทและบวชชีพราหมณ์ระหว่างวันที่ 4 ถึง 10 กรกฎาคม รวม 7 วัน โดยไม่ถือเป็นวันลาและได้รับเงินเดือนตามปกติ พร้อมยกเว้นหลักเกณฑ์เดิมที่กำหนดให้การปฏิบัติธรรมของข้าราชการหญิงต้องมีระยะเวลาไม่น้อยกว่า 1 เดือน
ใช้สิทธิได้ครั้งเดียวตลอดอายุราชการ
สรุปง่าย ๆ หากเป็นข้าราชการหญิงที่ต้องการใช้สิทธิตามหลักเกณฑ์ทั่วไป ต้อง ขออนุญาตล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน เลือกสำนักปฏิบัติธรรมที่ พศ. รับรอง อยู่ปฏิบัติธรรมตั้งแต่ 1 เดือนถึงไม่เกิน 3 เดือน และใช้สิทธิได้ครั้งเดียวตลอดอายุราชการ
เมื่อได้รับอนุญาต ช่วงเวลานั้นไม่ถูกหักเป็นวันลาและยังได้รับเงินเดือนตามปกติ
- ข้าราชการลาบวช ถวายกุศล พระพันปีหลวง ไม่นับเป็นวันลา ครม.อนุมัติแล้ว
- สวัสดิการข้าราชการ ได้สิทธิอะไรบ้าง ตั้งแต่เริ่มทำงานจนเกษียณอายุ
- บวชถวายสมเด็จพระสังฆราช ครม.ไฟเขียวข้าราชการและลูกจ้าง ไม่ถือเป็นวันลา
- มติคณะรัฐมนตรี 4 ธันวาคม 2550
- เปิดหลักเกณฑ์ข้าราชการหญิงลาปฏิบัติธรรม
- กรมประชาสัมพันธ์ สรุปมติ ครม. วันที่ 30 มิถุนายน 2569