กรมแพทย์แผนไทยฯ เผยสภาฯไฟเขียว กม.คุ้มครองภูมิปัญญา ฉบับใหม่ หนุนสิทธิชุมชน
วันนี้ (22 ตุลาคม 2569) ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อวันที่ 21 ตุลาคมที่ผ่านมา นพ.เทวัญ ธานีรัตน์ รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข (สธ.), นายนันทศักดิ์ โชติชนะเดชาวงศ์ รักษาราชการแทนผู้อำนวยการกองคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยและแพทย์พื้นบ้านไทย, น.ส.ณัฐฐิรา ชัชจิรากุลโรจน์ ผู้อำนวยการกองกฎหมาย เข้าร่วมประชุมสภาผู้แทนราษฎร ณ อาคารรัฐสภา ในฐานะผู้เกี่ยวข้องกับการพิจารณาร่างกฎหมาย โดยมี นายอลงกต มณีกาศ ประธานคณะกรรมาธิการ (กมธ.) วิสามัญฯ นำเสนอผลการพิจารณาต่อที่ประชุม
นพ.พงศธร พอกเพิ่มดี อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยฯ เปิดเผยว่า การปรับปรุงกฎหมายครั้งนี้ มุ่งพัฒนาระบบคุ้มครองภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย โดยให้ความสำคัญกับ การอนุรักษ์ สืบทอด และพัฒนาองค์ความรู้ ควบคู่กับการสร้างกลไกที่เอื้อต่อการศึกษาวิจัยและ การใช้ประโยชน์อย่างถูกต้อง คุ้มครองภูมิปัญญาของชุมชน ให้มีหลักเกณฑ์ทางกฎหมายรองรับชัดเจนยิ่งขึ้น พร้อมวางแนวทางการใช้ประโยชน์จากตำรับยาและตำราการแพทย์แผนไทยอย่างเป็นธรรม เพื่อให้การพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรและงานวิจัยสามารถดำเนินควบคู่ไปกับการรักษาสิทธิของเจ้าของภูมิปัญญา พร้อมเชื่อมโยงกับการพัฒนาเศรษฐกิจสมุนไพรของประเทศ และการรักษาทรัพยากรสมุนไพรให้สามารถใช้ประโยชน์ ได้อย่างยั่งยืน
ด้าน นพ.เทวัญ กล่าวว่า สาระสำคัญของร่างกฎหมายใหม่ ครอบคลุม 3 ด้านหลัก 1.ปรับโครงสร้างบริหาร ให้ชัดเจนเรื่องอำนาจหน้าที่ ยืดหยุ่นค่าธรรมเนียม ปรับองค์ประกอบคณะกรรมการ พร้อมกำหนดวาระกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ 4 ปี 2.คุ้มครองสิทธิชุมชนโดยเพิ่มการขึ้นทะเบียนตำรับยา-ตำราของชุมชน วางเกณฑ์ใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์อย่างเป็นธรรม และปรับบทลงโทษให้เหมาะสม 3.หนุนวิจัย-ใช้สมุนไพรยั่งยืน โดยมี กองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ขับเคลื่อนอย่างโปร่งใส ตรวจสอบได้ นอกจากนี้ ยังเตรียม 4 ภารกิจเร่งด่วนในการเตรียมพร้อมบังคับใช้จริง ได้แก่ การออกกฎหมายลูก, การวางระบบขึ้นทะเบียนที่สะดวกต่อชุมชน, การประสานกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่นกฎหมายยา/สมุนไพร/ทรัพย์สินทางปัญญา เพื่อลดความขัดแย้งสิทธิในการวิจัยเชิงพาณิชย์ และการพัฒนาระบบข้อมูลดิจิทัล เพื่อคุ้มครองภูมิปัญญาไทย
“ขณะเดียวกัน คณะ กมธ.วิสามัญฯ ได้กำชับให้เน้นสร้างการรับรู้แก่ชุมชน และบริหารกองทุนฯ ให้เกิดประโยชน์สูงสุด สำหรับขั้นตอนต่อไป ร่าง พ.ร.บ.ฉบับนี้ จะถูกเสนอต่อที่ประชุมวุฒิสภาเพื่อพิจารณาเห็นชอบ ก่อนประกาศใช้เป็นกฎหมายต่อไป” นพ.เทวัญ กล่าว